W skrócie
- Ustawa każe uruchomić PUI w ciągu 5 miesięcy od 1 lipca 2026 r., czyli najpóźniej 1 grudnia. Na 6 listopada w dokumentach CeZ, które sprawdziliśmy, nie ma daty pełnego uruchomienia, a MZ mówiło 22 października o rozruchu i testach.
- Minister Zdrowia wskazał 5 narzędzi AI (TK klatki piersiowej, mózg, RTG kości, mammografia, RTG klatki piersiowej), a umowy na modele to razem ok. 78,8 mln zł.
- Limit to 400 szpitali, a sieć liczyła 585 (NFZ, 2022). Jeśli zgłoszą się wszystkie, co najmniej 185 zostanie bez dostępu, a decyduje kolejność deklaracji.
Stan na 6 listopada 2026
Platforma Usług Inteligentnych: co to jest i co już działa?
Platforma Usług Inteligentnych (PUI) to państwowy system, przez który szpital wyśle badanie obrazowe do certyfikowanego modelu AI i odbierze wynik analizy. Na 6 listopada 2026 r. są już przepisy, lista narzędzi, umowy z dostawcami i środowisko testowe. W dokumentach Centrum e-Zdrowia (CeZ), które sprawdziliśmy, nie ma ogłoszenia pełnego uruchomienia dla badań pacjentów, a Ministerstwo Zdrowia mówiło 22 października o rozruchu i testach.
Definicja
Platforma Usług Inteligentnych to system teleinformatyczny z art. 31d ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia. Daje szpitalom udzielającym świadczeń finansowanych ze środków publicznych dostęp do certyfikowanych narzędzi AI. Wdraża ją Centrum e-Zdrowia.
| Stan | Co | Data |
|---|---|---|
| Jest | Ustawa z art. 31d | w mocy od 1 lipca 2026 r. |
| Jest | Informacja Ministra Zdrowia: 5 narzędzi, limit 400 szpitali | 1 września 2026 r. |
| Jest | Umowy na wszystkie 5 modeli | od 22 maja do 27 sierpnia 2026 r. |
| Jest | Środowisko integracyjne i dokumentacja | od 5 grudnia 2025 r., ostatnie zmiany 28 października i 4 listopada 2026 r. |
| Według MZ | Rozruch i testy wydajnościowe, 363 podłączone szpitale z inwestycji KPO, bez harmonogramu dla kolejnych | 22 października 2026 r., podkomisja sejmowa (znamy to z relacji prasowej, stenogramu jeszcze nie ma) |
| Zapowiedź | Uruchomienie platformy | ustawowo najpóźniej 1 grudnia 2026 r. |
| Zapowiedź | Regulamin korzystania z PUI do podpisania przez szpital | „po zakończeniu procesu legislacyjnego”, bez daty |
| Zapowiedź | Kolejne zastosowania, także poza radiologią | bez daty |
W dokumentach, które sprawdziliśmy 6 listopada, nie ma daty pełnego uruchomienia ani treści regulaminu. Szerszy obraz zastosowań i dowodów znajdziesz w przewodniku AI w medycynie: przykłady zastosowań, przepisy i jak zacząć w placówce. Tu zajmujemy się tylko PUI: z perspektywy dyrektora, informatyka i pacjenta.
Podstawa prawna: co mówi art. 31d?
Podstawą jest art. 31d ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia, dodany ustawą z 15 maja 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 791). Obecnie można go czytać w tekście jednolitym (Dz.U. 2026 poz. 1304). Dyrektorowi szpitala wystarczą na start cztery ustępy.
- Ust. 1, kto korzysta: podmioty lecznicze w rodzaju świadczenia szpitalne, które udzielają świadczeń z pieniędzy publicznych. Przychodni przepis nie wymienia.
- Ust. 11 i 12, kto odpowiada: administratorem danych jest minister zdrowia, a administratorem platformy jego jednostka podległa właściwa dla systemów informacyjnych, czyli CeZ.
- Ust. 13, kto ustala zakres: minister publikuje w BIP listę narzędzi i maksymalną liczbę szpitali.
- Ust. 14 i 15, jak wejść: szpital składa elektronicznie deklarację gotowości integracji. Robi to osoba uprawniona do złożenia wniosku o wpis do rejestru podmiotów leczniczych.
Termin wynika z art. 13 ustawy zmieniającej: nie dłużej niż 5 miesięcy od wejścia w życie. Ustawę ogłoszono 16 czerwca 2026 r. z 14-dniowym vacatio legis, więc weszła w życie 1 lipca. Do 1 grudnia zostało 25 dni, licząc od 6 listopada.
Jakie badania obejmuje PUI i kto dostarcza modele?
Pierwszy zakres to pięć narzędzi, oficjalnie Usług Diagnostyki Cyfrowej (UDC). Każde ma wybranego wykonawcę, co widać w ogłoszeniach o udzieleniu zamówienia w dzienniku UE: z 11 czerwca i z 9 września 2026 r.
| Narzędzie | Wykonawca | Wartość oferty | Umowa |
|---|---|---|---|
| Patologie w TK klatki piersiowej | Transition Technologies PSC, Pixel Technology | 23,13 mln zł | 21.08.2026 |
| Zmiany niedokrwienne i krwotoczne w badaniach mózgu | Transition Technologies PSC, Pixel Technology | 22,37 mln zł | 21.08.2026 |
| Zmiany pourazowe kości w RTG | Billennium | 9,11 mln zł | 22.05.2026 |
| Zmiany nowotworowe piersi w mammografii | Synektik, Carebot | 10,97 mln zł | 20.08.2026 |
| Zmiany patologiczne w RTG klatki piersiowej | Synektik, Carebot | 13,20 mln zł | 27.08.2026 |
Przy TK klatki piersiowej CeZ wymienia też wykrywanie, segmentację i pomiar objętości guzków oraz porównanie z poprzednim badaniem. Wśród aktualnych dokumentów dla dostawców jest osobny opis wyników modelu AZmed. Z ogłoszeń nie wynika, której części dotyczy.
Ustawa mówi o „certyfikowanych narzędziach”, a CeZ deklaruje ich zgodność z MDR i AI Act. Co to oznacza w praktyce, tłumaczymy w tekście AI jako wyrób medyczny: MDR, reguła 11 i AI Act. Wyników zagranicznych badań, np. nad AI w mammografii, nie przenoś automatycznie na modele z PUI: dotyczą innych systemów i innych programów przesiewowych.
Jak szpital podłącza się do PUI: PACS, RIS i HIS
CeZ udostępnia interfejs REST API, ale nie wskazuje systemu, który ma wysyłać zlecenia. Rozwiązanie po swojej stronie szpital wybiera i wdraża sam, więc pierwsza rozmowa to rozmowa z dostawcą RIS/PACS. CeZ wymienia dwie drogi dostępu: systemy klasy RIS/PACS albo portal gabinet.gov.pl.
Zlecenie przechodzi taką drogę:
- Badanie wskazuje lekarz zlecający albo reguła automatyczna ustawiona przez szpital. Model też można wybierać ręcznie lub automatycznie.
- System szpitala wysyła dane obrazowe (np. DICOM), metadane i kod UDC.
- PUI sprawdza zlecenie, nadaje mu numer UUID i ustawia je w kolejce według pilności i typu badania.
- Platforma przekazuje pseudonimizowane dane do modelu wskazanego kodem UDC.
- Szpital pobiera wynik przez API. Jeśli nie potwierdzi odbioru, wynik jest dostępny przez 6 miesięcy.
Podział ról. Według pytań i odpowiedzi CeZ dla dostawców (plik z marca 2026 r.) zgodę pacjenta zbiera się w HIS, a sposób pobierania badań z PACS i zapisu wyniku z powrotem szpital ustala sam. Jeśli dopiero porządkujesz te systemy, zacznij od tekstu System HIS w szpitalu: co to jest i co zmienia w nim AI.
Dla informatyka. Ten sam plik opisuje uwierzytelnianie certyfikatem WSS i tokenem OAuth 2.0 oraz dane w archiwum ZIP dzielonym na paczki do 50 MB. Środowisko integracyjne sprawdza tylko poprawność techniczną i nie daje wyników klinicznych. Pracuj na wersji z bieżącej listy dokumentów: CeZ wymienia tam siedem aktualizacji od listopada 2025 r.
Prawdziwe badania. Komunikat CeZ, który Ministerstwo Zdrowia przekazało 28 maja 2026 r., mówi: do czasu docelowych przepisów tylko dane otrzymane od CeZ, a inne zlecenie PUI odrzuci. Komunikat powstał przed wejściem ustawy w życie, a nowszego stanowiska w dokumentach, które sprawdziliśmy, nie ma. Zanim wyślesz badanie pacjenta, potwierdź to w CeZ.
Limit 400 szpitali i pieniądze z KPO: policzmy to
Miejsc jest mniej niż szpitali w sieci, więc o dostępie może zdecydować data deklaracji. Modele i platformę państwo finansuje w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO), a integrację w szpitalu mógł sfinansować osobny konkurs.
Kolejność. Według ust. 16 decyduje kolejność wpływu deklaracji, ale najpierw uwzględnia się szpitale z systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia, czyli sieci szpitali. Po osiągnięciu limitu minister ma ogłosić to w BIP.
Policzmy to. NFZ podał we wrześniu 2022 r., że do sieci zakwalifikowano 585 szpitali. Limit 400 to 68% tej liczby, więc jeśli zgłoszą się wszystkie, co najmniej 185 zostanie bez dostępu. Zmiana regulaminu konkursu D1.1.2 z 28 listopada 2025 r. mówi o wsparciu 359 najwyżej ocenionych przedsięwzięć. Łukasz Sosnowski z Ministerstwa Zdrowia powiedział 22 października 2026 r. na posiedzeniu podkomisji sejmowej, że do PUI podłączono 363 szpitale z inwestycji KPO (liczbę znamy z relacji prasowej, stenogramu jeszcze nie ma). Gdyby te podłączenia zajmowały miejsca z limitu, zostałoby 37. W dokumentach, które sprawdziliśmy, nie ma odpowiedzi, czy się liczą, więc to pierwsze pytanie do CeZ. Sam rachunek to szacunek: limit liczy usługodawców, a NFZ szpitale.
Zgłoszenie a deklaracja. Procedura z maja 2026 r. dotyczy potwierdzenia wskaźnika KPO D21G.R3 i działa przez e-mail. Ustawowa deklaracja to w dokumentach osobny krok. W materiałach, które sprawdziliśmy, nie ma jej wzoru ani odpowiedzi, czy wcześniejsze zgłoszenie liczy się do kolejki. O to warto zapytać CeZ na piśmie.
Kto za co płaci:
- CeZ: ponad 1,256 mld zł z KPO, ale na dziewięć projektów, nie na samą PUI.
- Modele: pięć umów to razem 78,8 mln zł, a szacunek zamawiającego wynosił 150,6 mln zł. Ogłoszenia nie mówią, czy kwoty umów są netto, czy brutto, więc tych dwóch liczb nie dzielimy. Na jedno z 400 miejsc wypada ok. 197 tys. zł, bez platformy i serwerów. To tylko rząd wielkości.
- Szpitale: konkurs D1.1.2 miał pulę 3,131 mld zł i wsparcie do 6, 9 lub 12 mln zł zależnie od poziomu szpitala. Pokrywał do 100% wydatków kwalifikowalnych, bez VAT. W zakresie AI integracja z PUI była obowiązkowa. Prace rzeczowe musiały się skończyć najpóźniej 7 sierpnia 2026 r., bez możliwości wydłużenia.
- Koszt dla szpitala: CeZ napisał 21 maja 2025 r. w odpowiedziach na pytania z konsultacji rynkowych, że w projekcie „e-Zdrowie KPO” podmioty będą korzystać z PUI bezpłatnie, a koszt analizy przez model będzie pokrywać CeZ. W dokumentach, które sprawdziliśmy, nie ma cennika ani zasad finansowania po zakończeniu projektu.
Dane pacjenta w PUI: pseudonimizacja, 6 miesięcy i zgoda
Do modelu AI dane trafiają pseudonimizowane, ale sama platforma przetwarza też dane identyfikujące pacjenta. Tę różnicę warto omówić z inspektorem ochrony danych, zanim szpital zacznie rozmawiać z pacjentami.
- Co trafia do PUI (ust. 2): identyfikator, wiek i płeć pacjenta, dane obrazowe, dane ze skierowania oraz dane lekarzy i elektroradiologów korzystających z narzędzi.
- Pseudonimizacja (ust. 5): obowiązuje przy przekazaniu do narzędzia, „jeżeli nie uniemożliwia to wsparcia procesu diagnostycznego”.
- Jak długo (ust. 7 i 8): obrazy i wyniki zostają do pobrania wyniku, najdłużej 6 miesięcy, a potem podlegają anonimizacji.
- Co dalej (ust. 9): po anonimizacji służą rozwojowi usług, badaniom naukowym i szkoleniom.
- Dane identyfikujące (ust. 6): w tym PESEL, przechowywane także po śmierci pacjenta, wyłącznie do raportów i analiz.
Zgoda. W tekście art. 31d nie ma o niej mowy, ale CeZ pisze, że po stronie placówki leży „otrzymanie świadomej zgody”. W odpowiedziach dla dostawców dodaje, że PUI zgód nie przechowuje ani nie przetwarza, a HIS ma przekazywać tylko badania pacjentów, którzy się zgodzili. W dokumentach, które sprawdziliśmy, nie ma wzoru formularza, więc treść przygotowuje szpital.
Przy narzędziach kupowanych samodzielnie układ ról jest inny: to szpital wybiera dostawcę i podpisuje umowę powierzenia. Te pytania omawiamy w tekście Oprogramowanie medyczne z AI: rodzaje, wymogi w Polsce i checklista przed wyborem.
Kto podejmuje decyzję medyczną?
Lekarz. CeZ zaznacza, że „odpowiedzialność za opis wyniku badania oraz sformułowane wnioski spoczywa na lekarzu”, a narzędzie go nie zastępuje. Model zaznacza obszary na obrazie, pomaga ustalić kolejność badań i przygotowuje wstępną treść. Ocenę końcową wystawia człowiek.
| Kto | Za co odpowiada według CeZ |
|---|---|
| Centrum e-Zdrowia | Zgodność usług AI z przepisami, w tym AI Act i MDR, oraz monitoring jakości |
| Szpital | Świadoma zgoda pacjenta i szkolenie specjalistów |
| Lekarz | Opis wyniku i wnioski |
Jeśli jesteś pacjentem: PUI to narzędzie dla szpitali, nie usługa, którą można zamówić samemu. Możesz zapytać w placówce, czy korzysta z analizy AI i czego dotyczy zgoda. W dokumentach, które sprawdziliśmy, nie opisano skutków odmowy. Wyniki i dalsze postępowanie omawiaj z lekarzem.
Co szpital może zrobić przed startem platformy?
Najpilniejsza jest deklaracja, bo kolejka liczy się według daty wpływu. Pozostałe kroki da się prowadzić równolegle.
- Dyrektor: wskaż osobę do deklaracji i zapytaj CeZ o jej formę oraz o regulamin.
- Informatyk: sprawdź z dostawcą RIS/PACS, czy pracuje na dokumentacji z 4 listopada 2026 r. i czy przeszedł testy integracyjne.
- Inspektor ochrony danych i prawnik: przygotujcie informację dla pacjenta i zgodę, a z dostawcą HIS sposób jej przekazywania w zleceniu.
- Kierownik radiologii: ustal, które badania idą do analizy ręcznie, a które automatycznie, oraz czy wynik wraca do PACS.
- Zespół: zaplanuj szkolenie. Zamówienie CeZ na modele obejmuje instruktaże stanowiskowe. Podstawy pracy z AI dla pozostałego personelu mogą dać szkolenia z AI dla zespołów.
Wszystkie teksty o AI w medycynie
Przewodnik po całym temacie: AI w medycynie. O zagranicznym badaniu diagnozy z udziałem AI piszemy w tekście MAI-DxO: AI Microsoftu trafniejsza od lekarzy ogólnych w badaniu, a o systemach, z którymi łączy się PUI, w tekście System HIS w szpitalu.
Co to znaczy dla Ciebie
Według dokumentów dostępnych 6 listopada PUI ma przepisy, umowy i środowisko testowe, a Ministerstwo Zdrowia mówiło 22 października o rozruchu i testach wydajnościowych. Ogłoszenia gotowości produkcyjnej w dokumentach CeZ, które sprawdziliśmy, nie ma. Dyrektor szpitala z sieci nie powinien czekać na start, bo limit 400 miejsc rozdziela kolejność deklaracji. Informatyk ma już dokumentację i środowisko testowe, a w materiałach, które sprawdziliśmy, brakuje regulaminu, wzoru deklaracji i potwierdzenia, od kiedy można wysyłać badania pacjentów. Pacjent powinien pamiętać, że analiza AI wspiera lekarza, a o wyniku decyduje lekarz.
Najczęstsze pytania
Czy Platforma Usług Inteligentnych już działa?
Na 6 listopada 2026 r. działa środowisko integracyjne, a umowy na modele są podpisane. Ministerstwo Zdrowia mówiło 22 października w Sejmie o 363 podłączonych szpitalach, rozruchu i testach wydajnościowych, bez harmonogramu dla kolejnych placówek (znamy to z relacji prasowej). Ustawa wyznacza uruchomienie najpóźniej na 1 grudnia 2026 r. W dokumentach CeZ, które sprawdziliśmy, nie ma ogłoszenia gotowości produkcyjnej ani daty pełnego uruchomienia dla badań pacjentów.
Czy przychodnia lub prywatna pracownia może korzystać z PUI?
Art. 31d mówi o podmiotach leczniczych w rodzaju świadczenia szpitalne, które udzielają świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Przychodni nie wymienia. CeZ zapowiadał w 2025 r. rozszerzanie projektu w kolejnych etapach, ale bez dat.
Czy szpital płaci za korzystanie z PUI?
Centrum e-Zdrowia napisało 21 maja 2025 r., że w projekcie „e-Zdrowie KPO” podmioty będą korzystać z PUI bezpłatnie, a koszt analizy przez model będzie pokrywać CeZ. W dokumentach, które sprawdziliśmy, nie ma cennika ani zasad finansowania po zakończeniu projektu. Za wdrożenie integracji po swojej stronie odpowiada szpital, a część szpitali mogła ją sfinansować z konkursu D1.1.2. O koszty po starcie warto zapytać Centrum e-Zdrowia.
Czy pacjent musi zgodzić się na analizę AI?
Centrum e-Zdrowia pisze, że uzyskanie świadomej zgody należy do placówki, a system szpitala ma przekazywać tylko badania pacjentów, którzy się zgodzili. Sam art. 31d o zgodzie nie wspomina. O szczegóły zapytaj w placówce, w której masz badanie.
Czy AI z PUI postawi diagnozę?
Nie. Model wskazuje obszary na obrazie i przygotowuje wstępną treść, a odpowiedzialność za opis wyniku i wnioski spoczywa na lekarzu. Pytania o własny wynik kieruj do lekarza.
Czym PUI różni się od e-Konsylium?
PUI służy do analizy badań obrazowych przez modele AI. System e-Konsylium, o którym mówi art. 11d tej samej ustawy, ma umożliwiać konsultacje medyczne między placówkami. Oba systemy mają ten sam ustawowy termin uruchomienia: 5 miesięcy od wejścia ustawy w życie.
Źródła i data sprawdzenia
- Dziennik Ustaw: ustawa z 15 maja 2026 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z rozwojem usług e-zdrowia (Dz.U. 2026 poz. 791)
- Sejm: ustawa o systemie informacji w ochronie zdrowia, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 1304)
- Ministerstwo Zdrowia: Informacja dotycząca Platformy Usług Inteligentnych (BIP, 1.09.2026)
- Centrum e-Zdrowia: PUI, strona dla dostawców i lista dokumentów
- Centrum e-Zdrowia: integracja podmiotu leczniczego z PUI
- Centrum e-Zdrowia: jak wdrożyć PUI z perspektywy menedżera
- Centrum e-Zdrowia: rola PUI w pracy radiologa
- Centrum e-Zdrowia: podłączenie do PUI
- Centrum e-Zdrowia: procedura realizacji wskaźnika D21G.R3 (PDF, maj 2026)
- Centrum e-Zdrowia: PUI, pytania i odpowiedzi dla dostawców (PDF, marzec 2026)
- Centrum e-Zdrowia: potrójny przetarg na PUI (7.11.2025)
- Centrum e-Zdrowia: dziewięć projektów z dofinansowaniem KPO (9.04.2025)
- Centrum e-Zdrowia: projekty KPO, ponad 1,256 mld zł (12.03.2025)
- Centrum e-Zdrowia: najpierw konsultacje, potem realizacja PUI (17.03.2025)
- Ministerstwo Zdrowia: inwestycja D1.1.2 KPO, nabór konkurencyjny
- Dziennik Urzędowy UE (TED): ogłoszenie 400720-2026 (11.06.2026)
- Dziennik Urzędowy UE (TED): ogłoszenie 620979-2026 (9.09.2026)
- NFZ: nowa kwalifikacja do sieci szpitali (30.09.2022)
- Centrum e-Zdrowia: odpowiedzi na pytania uczestnika konsultacji rynkowych PUI (21.05.2025)
- Sejm: transmisja posiedzenia podkomisji (22.10.2026)
Sprawdzono 6 listopada 2026
Czytaj dalej
Zobacz też
Zobacz też
Przewodnik po temacie AI w medycynie: przykłady zastosowań, przepisy i jak zacząć w placówce

