Szkolenia AI dla firm Warsztaty na zadaniach Twojego zespołu: online 4–8 h albo stacjonarnie w całej Polsce Zobacz program →

SHL: 19% badanych w USA wezwano z powrotem po zastąpieniu przez AI

Firmy, które zastąpiły ludzi AI, proszą ich o powrót, a ci chcą podwyżki i gwarancji. Liczymy, ile taki zwrot kosztuje polską firmę.

2 listopada 2026 · Adam Bakalarz
Ilustracja: bumerang wraca do biura, pracownik z kartonem wchodzi przez drzwi, a robot przy biurku patrzy zdziwiony

W skrócie

  • Według badania SHL opublikowanego 29 października 2026 r. 19% ankietowanych pracowników w USA i 13% w Wielkiej Brytanii zostało zastąpionych przez AI, a potem poproszonych przez tę samą firmę o powrót.
  • Warunki powrotu według SHL: 51% chciałoby wyraźnej podwyżki, 42% gwarancji zatrudnienia na przyszłość, a 40% pełnej jawności, jak AI będzie używana na ich stanowisku.
  • Szacunek instytut.ai: firma, która zwalnia grupowo 10 osób z przeciętną pensją i stażem 2–8 lat, wypłaca ok. 185 tys. zł odpraw, a jeśli potem przyjmie z powrotem 5 z nich z podwyżką 15%, sam ich powrót (odprawy tej piątki i rok podwyżek) kosztuje ok. 176 tys. zł brutto.

Stan na 2 listopada 2026

Co pokazało badanie SHL

Prawie co piąty ankietowany pracownik w USA (19%) mówi, że doświadczył tego na sobie: firma zastąpiła go sztuczną inteligencją, a po kilku miesiącach poprosiła o powrót. Tak wynika z badania SHL, firmy zajmującej się oceną kompetencji pracowników, opublikowanego 29 października 2026 r. SHL nazywa to zjawisko AI rebounding; w mediach takie osoby to boomerang employees, czyli pracownicy wracający do byłego pracodawcy. W Wielkiej Brytanii odsetek wyniósł 13%, a wśród najmłodszych badanych (18–24 lata) 24%.

Powrót nie odbywa się na dawnych warunkach. Według SHL 51% badanych chciałoby przed powrotem wyraźnej podwyżki, 42% gwarancji zatrudnienia na przyszłość, a 40% pełnej jawności, jak AI będzie używana na ich stanowisku. Powrotu w żadnych okolicznościach nie bierze pod uwagę 8% (CNBC podaje dla samych USA 6,6%). Lucy Beaumont, starsza wiceprezes SHL (global SVP) ds. produktu i projektowania, mówi, że bez rzetelnej oceny umiejętności ludzi „decyzje o wdrożeniu AI stają się zgadywaniem, które jest kosztowne i podkopuje zaufanie”.

Jak badano: na zlecenie SHL firma Propeller Insights przeprowadziła w czerwcu i lipcu 2026 r. ankietę online na reprezentatywnym panelu 2036 pracujących dorosłych (1029 w USA i 1007 w Wielkiej Brytanii); CNBC podaje margines błędu 5%. Zastrzeżenia: to deklaracje pracowników, a nie dane firm o zwolnieniach, a komunikat nie precyzuje, czy odsetki o warunkach powrotu dotyczą wszystkich badanych, czy tylko tych, których to spotkało. SHL sprzedaje narzędzia do oceny kompetencji, więc jej wniosek „najpierw zmierz umiejętności, potem automatyzuj” jest zbieżny z jej ofertą. W tę samą stronę wskazuje jednak raport Orgvue z marca 2026 r., na który powołuje się CNBC: 32% organizacji, które zwolniły ludzi z powodu AI, musiało potem zatrudniać ponownie.

Ile kosztuje zwolnienie i powrót w polskiej firmie

O tym, w jakich warunkach AI może wypierać pracowników, pisaliśmy przy prognozie Goldman Sachs. Rachunek takiej decyzji można jednak policzyć już dziś.

Przykład (szacunek): firma zatrudniająca 80 osób w ciągu 30 dni zwalnia 10 pracowników, bo część ich zadań ma przejąć AI. Przy tej skali to zwolnienie grupowe, więc osobom ze stażem od 2 do 8 lat przysługuje odprawa w wysokości dwóch pensji. Jeśli zarabiają tyle, ile wynosiło przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw we wrześniu 2026 r. według GUS, czyli 9266,48 zł brutto, odprawa to 18 532,96 zł na osobę i 185 329,60 zł łącznie. Załóżmy, że po pół roku okazuje się, że AI nie przejęła całej pracy, i firma przyjmuje z powrotem 5 osób z podwyżką 15% (założenie, w badaniu SHL połowa badanych chce „wyraźnej” podwyżki). Każda z nich kosztuje wtedy więcej o 1389,97 zł miesięcznie, czyli o 16 679,66 zł rocznie. Odprawy wypłacone tej piątce i podwyżki w pierwszym roku po powrocie dają razem ok. 176 tys. zł brutto, a to jeszcze bez rekrutacji, ponownego wdrożenia, składek pracodawcy i miesięcy, w których praca nie była wykonywana.

Jest też obowiązek, o którym przy takich planach łatwo zapomnieć. Według art. 9 ustawy o zwolnieniach grupowych pracodawca, który w ciągu 15 miesięcy od zwolnienia grupowego znów zatrudnia w tej samej grupie zawodowej, musi przyjąć zwolnionego pracownika, jeśli ten w ciągu roku od rozwiązania umowy zgłosi zamiar powrotu. W polskich realiach powrót nie musi więc zależeć wyłącznie od decyzji firmy.

Co to znaczy dla Ciebie

Jeśli planujesz zastąpić część stanowisk przez AI, najpierw sprawdź na żywym procesie, które zadania narzędzie faktycznie przejmuje, i rób to, gdy ludzie jeszcze pracują. Spisz, co pracownicy umieją poza nazwą stanowiska: w badaniu SHL tylko 42% uważa, że przełożony dobrze zna ich umiejętności, a 47% wolałoby przekwalifikowanie niż utratę pracy. Zanim podpiszesz wypowiedzenia, policz nie tylko oszczędność, ale też koszt odprawy i ewentualnego powrotu z podwyżką. Szerzej o tym, gdzie AI pomaga działom kadr, piszemy w przewodniku AI w HR, a zespół przed wdrożeniem można przygotować na szkoleniach AI dla firm.

Najczęstsze pytania

Co to jest AI rebounding i boomerang employees?

AI rebounding to określenie SHL na sytuację, gdy firma zastępuje pracownika przez AI, a po kilku miesiącach prosi go o powrót. Boomerang employees to szersze określenie osób wracających do byłego pracodawcy.

Ilu pracowników w USA poproszono o powrót po zastąpieniu przez AI?

W ankiecie SHL z czerwca i lipca 2026 r. na 1029 pracownikach w USA 19% zadeklarowało, że ich to spotkało; w Wielkiej Brytanii 13%. To deklaracje badanych, nie dane firm.

Ile wynosi odprawa przy zwolnieniu grupowym w Polsce?

Jedno wynagrodzenie przy stażu u pracodawcy poniżej 2 lat, dwa przy stażu od 2 do 8 lat i trzy powyżej 8 lat, najwyżej 15-krotność płacy minimalnej z dnia rozwiązania umowy.

Adam Bakalarz, założyciel instytut.ai
Autor

Adam Bakalarz

Szkoleniowiec AI · właściciel agencji NowoczesnyMarketing.pl · założyciel instytut.ai

Prowadzi agencję, w której ChatGPT, Claude i automatyzacje codziennie pracują dla klientów. Na szkoleniach i w kursach online uczy tego, co sam stosuje w pracy.

100+

firm na szkoleniach zamkniętych od 2025

21

kursów online

1 200+

zweryfikowanych opinii

50 000+

kursantów online