Szkolenia AI dla firm Warsztaty na zadaniach Twojego zespołu: online 4–8 h albo stacjonarnie w całej Polsce Zobacz program →

Raport Wharton 2026: wyraźny zwrot z AI deklaruje tylko 28% menedżerów. Co robią inaczej

Opracowanie raportu Wharton i GBK: dodatni zwrot z AI deklaruje 80% menedżerów dużych firm w USA, wyraźny 28%. Co robią inaczej: pomiar, właściciel AI.

3 listopada 2026 · Adam Bakalarz
Ilustracja: rząd doniczek na półce, w większości z małymi kiełkami; tylko kilka roślin wyrosło wysoko, a człowiek z konewką i miarką podlewa najwyższą

W skrócie

  • 28% kadry zarządzającej dużych firm w USA deklaruje zdecydowanie dodatni zwrot z AI, choć dodatni ma 80%; działy mierzące wzrost, a nie tylko zaoszczędzone godziny, mają wyraźny zwrot w 35% przypadków wobec 13%.
  • Tylko 17% działów pozwala agentom AI działać bez zatwierdzania każdego kroku, a najsłabiej wypada środek drogi: tam przebudowę pracy osiąga 16–18% działów wobec 31% przy pełnym użyciu agentów.
  • Szkolenia z AI za wystarczające uważa 78% kadry zarządzającej i tylko 56% pracowników; to największa luka między szczeblami w badaniu ok. 1 400 osób z lipca 2026 r.

Stan na 3 listopada 2026

O raporcie: kto, kiedy i dlaczego warto go znać

13 października 2026 r. Wharton Human-AI Research (Wharton School, Uniwersytet Pensylwanii) i firma badawcza GBK Collective opublikowały czwartą edycję badania o AI w dużych firmach: „The Adaptive Advantage: Who’s Winning With AI and How” („Przewaga adaptacyjna: kto wygrywa dzięki AI i jak”). Kierowali nim Jeremy Korst oraz profesorowie Stefano Puntoni i Prasanna Tambe. Na stronie raportu są streszczenie dla zarządów i pełny raport (PDF). Opracowanie opiera się na streszczeniu, a najciekawsze liczby z pełnego raportu zebraliśmy w sekcji „Co jeszcze jest w pełnym raporcie”.

Raport nie pyta już, czy firmy używają AI, tylko które na tym zarabiają i co robią inaczej. Jakie kompetencje AI powinien mieć zespół, wyjaśniamy w przewodniku po AI literacy.

Definicja

Zdecydowanie dodatni zwrot to w raporcie deklaracja, że inwestycje działu w AI dały „strongly positive ROI”. Dział, który zwrotu formalnie nie mierzy, liczy się jako taki, który go nie wykazał. Pozostałe dwa znaczniki sukcesu to przebudowa pracy (AI w pełni wbudowana w kluczowe procesy, agenci, wyraźna zmiana sposobu pracy) i zgranie organizacji (m.in. odpowiednie szkolenia i jasna wizja kierownictwa).

Jak badano

GBK przeprowadziło ankietę online w USA w dniach 9–29 lipca 2026 r. Odpowiedziało ok. 1 400 osób z prywatnych firm mających co najmniej 1 000 pracowników i ponad 50 mln USD przychodu: 1 007 osób od menedżera wzwyż i, po raz pierwszy, 409 pracowników szczebla początkowego i średniego. Wyniki pytań o strategię, wydatki i zasady firmy raport podaje dla kadry zarządzającej, a odpowiedzi pracowników na te same pytania pokazuje osobno, bez łączenia.

Co raport łączy z wyższym zwrotemZdecydowanie dodatni zwrot
Dział mierzy wskaźnik wzrostu / tylko oszczędności35% / 13%
Osobny Chief AI Officer / obowiązki dopisane komuś z zarządu / brak roli58% / 24% / 8%
Jedna zatwierdzona platforma AI / eksperymenty bez zasad50% / 9%
Duża pewność, ile firma wydaje na AI / mniejsza56% / 10%
Dział po pełnej przebudowie pracy / pozostałe67% / 19%

Odsetki dotyczą kadry zarządzającej; ostatni wiersz pochodzi ze strony raportu. To zależności, nie dowód przyczyny.

Wynik 1. Dodatni zwrot deklaruje 80% menedżerów, wyraźny tylko 28%

62% kadry zarządzającej używa AI codziennie (o 16 punktów procentowych więcej niż rok wcześniej), a 93% przynajmniej czasem formalnie mierzy zwrot. Dodatni zwrot deklaruje 80%, zdecydowanie dodatni 28%, a wszystkie trzy znaczniki sukcesu spełnia 7% organizacji. Opis tegorocznej fali autorzy otwierają zdaniem: „Pytanie o wdrożenie AI jest już nieaktualne” (raport Wharton Human-AI Research i GBK Collective).

Policzmy to (wyliczenie redakcji). 28 z 80 to 35%. Jeśli wyraźny zwrot jest częścią dodatniego, jak wynika z układu raportu, to z każdych 10 menedżerów deklarujących dodatni zwrot z AI wyraźny zwrot ma średnio 3–4.

W praktyce: „mamy dodatni zwrot” niewiele dziś mówi. Ważniejsze, czy firma umie pokazać, skąd się wziął i ile jest wart.

Wynik 2. Kto mierzy wzrost, częściej widzi wyraźny zwrot

83% kadry zarządzającej spodziewa się, że w ciągu 2–5 lat AI mocno zmieni ich branżę. Najczęstszą miarą zwrotu są jednak zaoszczędzone godziny (40% działów), a nowe przychody mierzy najmniej działów spośród głównych wskaźników (27%). Raport nazywa to centralnym napięciem roku: firmy wydają tak, jakby AI miała odmienić branżę, a zwrot liczą w zaoszczędzonym czasie (raport Wharton Human-AI Research i GBK Collective).

Działy z choć jednym wskaźnikiem wzrostu (przychody, konwersja, wolumen pracy, zadowolenie klientów) deklarują wyraźny zwrot w 35% przypadków, a te z samymi oszczędnościowymi w 13%. Przykład liczenia wartości, a nie tylko godzin, to Santander i 194 mln euro z AI.

W praktyce: do raportu z wdrożenia warto dopisać choć jeden wskaźnik po stronie przychodów albo klienta.

Wynik 3. Właściciel AI i jedno ustalone podejście do narzędzi

Wyraźny zwrot deklaruje 58% osób z firm z osobnym, nowo powołanym Chief AI Officerem, 24% tam, gdzie obowiązki dopisano komuś z zarządu, i 8% tam, gdzie takiej roli nie ma ani w planach. Przy narzędziach: 50% przy jednej zatwierdzonej platformie, 30% przy kilku narzędziach z formalną polityką, 9% przy eksperymentach bez ustalonego podejścia. Według autorów liczy się przede wszystkim „jakiekolwiek ustalone podejście” (raport Wharton Human-AI Research i GBK Collective). Jak je spisać, pokazujemy w poradniku o polityce AI w firmie; czym grozi jego brak, w tekście o shadow AI.

Najczęściej wskazywane bariery wyższego zwrotu to koszt narzędzi, mocy obliczeniowej i licencji oraz problemy z działaniem AI (po 34%); brak kompetencji wskazuje 27%. Tylko 40% jest bardzo pewnych, ile firma wydaje na AI; autorzy zastrzegają, że wyższy zwrot w tej grupie może po części wynikać z entuzjazmu, a nie z umiejętności.

W praktyce: firmy z właścicielem AI i jedną zasadą wyboru narzędzi częściej deklarują wyraźny zwrot, co nie dowodzi, że sam etat CAIO go podnosi. Kolejne kroki: wdrożenie AI w firmie krok po kroku.

Wynik 4. Działy z wysokim zwrotem przebudowały pracę, zamiast zwalniać

37% kadry zarządzającej zgłasza redukcje etatów, a 33% spowolnienie rekrutacji. Działy z wyraźnym zwrotem nie miały jednak więcej redukcji ani zamrożeń niż inne: według raportu przebudowały się, zamiast zwalniać (raport Wharton Human-AI Research i GBK Collective).

Co zrobiły działyZ wyraźnym zwrotemPozostałe
Odpowiednie szkolenia91%73%
Monitorowanie użycia AI92%74%
AI w ocenach okresowych87%65%
Wyraźna zmiana sposobu pracy84%69%
Zmiana struktury zarządzania64%47%

Presja spada na stanowiska wejściowe: 24% spodziewa się mniej zatrudnień na start (przy kierowniczych 14%). Więcej dla działów kadr: AI w HR.

W praktyce: wyraźny zwrot częściej idzie w parze ze szkoleniami i zmianą zarządzania niż z cięciem etatów.

Wynik 5. Agenci AI: najsłabiej wypada środek drogi

67% działów używa agentów AI. W 35% AI tylko podpowiada, a w 48% wykonuje pracę, którą człowiek zatwierdza, zanim cokolwiek się stanie. Prawdziwą autonomię daje 17%: 10% sprawdza próbkę po fakcie, 7% polega na automatycznym monitoringu.

Wyniki układają się w literę U: przebudowę pracy osiąga 31% działów przy pełnym użyciu agentów i 25% tam, gdzie AI tylko doradza, ale 16% przy zatwierdzaniu każdego kroku i 18% przy próbce. Zwrot ma ten sam kształt; firmy tracą, gdy utkną w połowie (raport Wharton Human-AI Research i GBK Collective). Brian Smith z GBK mówi na stronie raportu, że większość firm tkwi w „nadzorowanym środku”.

O swobodzie agenta decyduje ryzyko: wśród działów, w których AI wykonuje pracę, na samodzielne zadania wewnętrzne o małej wadze pozwala 66% działów, na nieodwracalne działania finansowe lub prawne 32%. 11% mówi, że za błąd agenta nikt wyraźnie nie odpowiada, albo nie wie, kto odpowiada. Działy z automatycznym monitoringiem przebudowały pracę w 24% przypadków, bez niego w 9%.

W praktyce: zatwierdzanie każdego kroku daje poczucie kontroli, ale nie idzie w parze z przebudową pracy. Jak dobrać nadzór do ryzyka: Human in the loop: ile swobody dać agentowi AI. Że podpis człowieka nie gwarantuje kontroli, pokazuje też badanie Anthropic o decyzjach ekspertów; podstawy: agenty AI.

Wynik 6. Szefowie i pracownicy opisują inną firmę

Zgranie organizacji widzi 39% kadry zarządzającej i 26% pracowników. Luka występuje w każdej branży, wielkości firmy i każdym dziale poza zakupami. Największa dotyczy szkoleń: za wystarczające uważa je 78% kadry zarządzającej i 56% pracowników. Ci, dla których są szkolenia, oceniają je gorzej niż menedżerowie, którzy je zapewniają (raport Wharton Human-AI Research i GBK Collective).

To nie bunt: 68% pracowników ma o AI lepsze zdanie niż rok temu. Nastroje kadry zarządzającej po raz pierwszy idą jednak w inną stronę niż użycie: „podekscytowanych” jest 51% (o 8 punktów mniej), „sceptycznych” 25% (o 8 więcej).

W praktyce: o skuteczności szkolenia warto pytać uczestników, nie tylko zamawiającego. Zobacz też: jak wybrać szkolenie AI dla firmy.

Co jeszcze jest w pełnym raporcie

Pełny raport, liczący ponad 100 stron, pokazuje trendy z czterech lat, narzędzia, których używają menedżerowie, i zastosowania AI w poszczególnych działach. Najciekawsze liczby:

  • Tempo. AI codziennie używa 62% kadry zarządzającej; w 2023 r. było to 11%, w 2024 r. 29%, a w 2025 r. 46% (w 2023 r. pytanie brzmiało nieco inaczej).
  • Chief AI Officer. Według 67% menedżerów ich firma ma taką rolę lub jej odpowiednik (2024: 47%, 2025: 61%). Jednak 42% menedżerów mówi o obowiązku dopisanym komuś z zarządu, a osobne stanowisko wskazuje 25%.
  • Budżety. 45% menedżerów podaje budżet firmy na AI na poziomie co najmniej 10 mln USD rocznie (rok wcześniej 39%).
  • Narzędzia. W pracy z ChatGPT korzysta 68% menedżerów, z Gemini 60%, z Copilota 56%, z Meta AI 29%, a z Claude 27%.
  • Prywatne konta. Z prywatnego konta pracuje 51% menedżerów, którzy używają ChatGPT, i 46% tych, którzy używają Gemini; przy Copilocie 25%.
  • Modele. 39% menedżerów wpływających na decyzje o AI mówi, że ich firma świadomie łączy modele zamknięte i otwarte, 30% korzysta głównie z modeli zamkniętych u dostawcy, a 28% głównie z modeli o otwartych wagach uruchamianych u siebie.

Zastosowania AI w dziewięciu działach firm, od HR po dział prawny, opisujemy na podstawie tego raportu w poradniku AI w biznesie: jak działy firm używają AI (pełny raport Wharton, PDF).

Ograniczenia badania

  • Tylko USA i duże firmy. Gdy raport pisze, że wielkość firmy przestała różnicować (co tydzień AI używa 94% firm z przychodem poniżej 250 mln USD i 85% powyżej 2 mld USD), „mniejsze” to firmy z przychodem do 250 mln USD, a nie polskie MŚP.
  • Deklaracje i korelacje. Zwrot to ocena respondenta, a zależności nie dowodzą przyczyny; autorzy zaznaczają to m.in. przy śledzeniu wydatków na AI. Piszemy więc „firmy z CAIO częściej deklarują”, nie „CAIO daje”.
  • Zmienione pytania i małe grupy. Przy zwrocie z inwestycji brak porównań z poprzednimi latami. Dwie liczby opierają się na małych grupach respondentów i raport każe je czytać tylko jako kierunek: 8% wyraźnego zwrotu w firmach bez CAIO i bez planów jego powołania (63 osoby) i 31% przebudowy pracy przy pełnej autonomii agentów (68 osób).

Co z tego wynika dla firm w Polsce

Liczb nie przenosimy wprost: według GUS w 2026 r. AI wykorzystywało 17,8% przedsiębiorstw z co najmniej 10 pracownikami (więcej o danych GUS), to inna skala i inna miara. Mechanizmy da się jednak sprawdzić w każdej firmie. Wnioski redakcji:

  • Mierz wzrost, nie tylko godziny. Dopisz wskaźnik przychodu, konwersji albo zadowolenia klientów i policz pełny koszt AI.
  • Ustal jedno podejście do narzędzi. Jedna platforma albo krótka lista ze spisanymi zasadami.
  • Wskaż właściciela AI. Nie musi to być nowy etat, ale ktoś odpowiada za narzędzia, zasady, wyniki i błędy agentów.
  • Oceniaj szkolenia oczami uczestników. Po kilku tygodniach zapytaj zespół, co stosuje. Dla kierownictwa: szkolenie AI dla kadry kierowniczej.

Poradniki z tego raportu

Co to znaczy dla Ciebie

Jeśli firma płaci za AI, sprawdź trzy rzeczy: czy obok zaoszczędzonych godzin mierzysz choć jeden wskaźnik wzrostu, czy ktoś odpowiada za narzędzia i wyniki AI i czy o szkoleniach pytasz uczestników, a nie tylko przełożonych. Jeśli chcesz przygotować zespół albo kadrę kierowniczą, zobacz nasze szkolenia AI dla firm.

Najczęstsze pytania

Co to jest raport Wharton o AI w firmach?

To coroczne badanie Wharton Human-AI Research (Wharton School, Uniwersytet Pensylwanii) i GBK Collective o wdrażaniu AI w dużych firmach w USA. Edycja z 13 października 2026 r., czwarta z kolei, nosi tytuł „The Adaptive Advantage: Who’s Winning With AI and How” i opiera się na ankiecie ok. 1 400 osób z lipca 2026 r.

Ile firm ma zwrot z inwestycji w AI według raportu Wharton?

Dodatni zwrot deklaruje 80% kadry zarządzającej, a zdecydowanie dodatni 28%. Dział, który zwrotu formalnie nie mierzy, raport liczy jako taki, który go nie wykazał. Wszystkie trzy znaczniki sukcesu (zwrot, przebudowa pracy i zgranie organizacji) spełnia 7% organizacji.

Czy Chief AI Officer zwiększa zwrot z AI?

Raport tego nie dowodzi. Pokazuje, że osoby z firm z osobnym, nowo powołanym CAIO częściej deklarują zdecydowanie dodatni zwrot (58%) niż tam, gdzie obowiązki dopisano komuś z zarządu (24%) albo takiej roli nie ma (8%). To korelacja z deklaracji respondentów, nie dowód przyczyny.

Czy wyniki raportu Wharton dotyczą polskich firm?

Nie wprost. Badanie objęło tylko firmy w USA z co najmniej 1 000 pracowników i ponad 50 mln USD przychodu. Gdy raport pisze o mniejszych firmach, chodzi o przychód poniżej 250 mln USD, a nie o polskie MŚP. Do Polski przenosimy mechanizmy, nie liczby.

Co to jest krzywa U autonomii agentów AI?

To wynik, w którym najlepiej wypadają oba końce skali: przebudowę pracy osiąga 31% działów przy najpełniejszym użyciu agentów i 25% tam, gdzie AI tylko doradza, a najsłabiej działy w środku, które zatwierdzają każde działanie agenta (16%) albo sprawdzają próbkę po fakcie (18%).

Gdzie pobrać raport Wharton 2026?

Na stronie Knowledge at Wharton (knowledge.wharton.upenn.edu, sekcja „2026 AI Adoption Report”) są bezpłatne pliki PDF: streszczenie dla zarządów i pełny raport, oba po angielsku.

Czytaj dalej

Przewodnik po temacie AI literacy: kompetencje AI w firmie i obowiązek z art. 4 AI Act

Adam Bakalarz, założyciel instytut.ai
Autor

Adam Bakalarz

Szkoleniowiec AI · właściciel agencji NowoczesnyMarketing.pl · założyciel instytut.ai

Prowadzi agencję, w której ChatGPT, Claude i automatyzacje codziennie pracują dla klientów. Na szkoleniach i w kursach online uczy tego, co sam stosuje w pracy.

100+

firm na szkoleniach zamkniętych od 2025

21

kursów online

1 200+

zweryfikowanych opinii

50 000+

kursantów online