W skrócie
- 55% polskich piętnastolatków co najmniej raz w tygodniu uczy się z chatbotem AI (PISA 2025), a ogólnopolskich wytycznych MEN o AI w szkole do 3 listopada 2026 r. nie opublikowano.
- Od 2 lutego 2025 r. AI Act zakazuje w szkołach rozpoznawania emocji uczniów, a AI oceniająca wyniki lub pilnująca egzaminów to system wysokiego ryzyka, którego wymagania obowiązują od 2 grudnia 2027 r.
- ChatGPT wymaga ukończonych 13 lat i zgody rodzica do 18. roku życia, a Gemini jest bezpłatny we wszystkich wersjach Google Workspace for Education, także dla uczniów poniżej 18 lat.
Stan na 3 listopada 2026
Czy szkoła potrzebuje zasad korzystania z AI?
Tak. Uczniowie już korzystają z AI do nauki, więc szkoła nie wybiera między „AI” a „bez AI”, tylko między zasadami spisanymi a ich brakiem. Bez zasad każdy nauczyciel ocenia to samo zachowanie inaczej.
Definicja
Zasady AI w szkole (regulamin, polityka AI) to krótki dokument przyjęty przez radę pedagogiczną. Mówi, kiedy uczeń i nauczyciel mogą używać narzędzi AI, jak oznaczać pracę z AI, jakich danych nie wolno wpisywać do czatu i co robi szkoła, gdy podejrzewa nieuczciwość.
Skala jest duża. W polskim raporcie PISA 2025 55% piętnastolatków zadeklarowało, że co najmniej raz w tygodniu uczy się z pomocą chatbota AI. Średnia w UE wynosi 45%, w OECD 46%.
Policzmy to. W klasie 25 piętnastolatków to statystycznie 14 osób, które co tydzień pracują z chatbotem. W szkole z czterema takimi klasami to około 55 uczniów tygodniowo. Każdy z nich oddaje wypracowania i prace domowe, które nauczyciel ocenia według zasad, których często nikt nie spisał.
Ostrzeżenie. Z firm znamy zjawisko shadow AI: gdy organizacja nie daje narzędzia ani zasad, ludzie i tak korzystają z AI, tyle że na prywatnych kontach i bez żadnej kontroli. W szkole mechanizm jest ten sam. Zakaz bez alternatywy nie zatrzyma uczniów, za to przeniesie ich pracę z AI tam, gdzie szkoła nic nie widzi. Szerszy obraz zmian w nauczaniu opisujemy w przewodniku AI w edukacji: szanse, ryzyka i narzędzia.
Co mówią polskie przepisy i MEN o AI w szkole?
Na początek listopada 2026 r. nie ma ani ustawy, ani rozporządzenia, które regulowałyby korzystanie z AI w polskiej szkole. Nie ma też ogólnopolskich wytycznych MEN. O zasadach decyduje sama szkoła, w ramach statutu i oceniania wewnątrzszkolnego.
Co jest dostępne z poziomu ministerstwa:
- Kierunki polityki oświatowej na rok 2026/2027 (podpisane 26 maja 2026 r.). Kierunek 4 to promowanie higieny cyfrowej i rozwijanie krytycznego myślenia, „w tym odpowiedzialnego korzystania ze sztucznej inteligencji”. To priorytet, nie instrukcja.
- Dwa poradniki z 2023 r. Ówczesne Ministerstwo Edukacji i Nauki wydało w 2023 r. „Chat GPT w szkole. Szanse i zagrożenia”, a w listopadzie 2023 r. „Do czego AI nie służy. Przewodnik dla nauczycieli”. Opisują stan narzędzi sprzed trzech lat.
- Szkolenia Lekcja:AI. Bezpłatny cykl szkoleń online dla nauczycieli szkół podstawowych i ponadpodstawowych, prowadzony przez Fundację Orange z partnerami przy wsparciu MEN. Ma objąć 11 tys. osób, finansowanie z FERS to ponad 11 mln zł.
- Materiały na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej, m.in. trzy krótkie kursy „Nauka z AI”.
Rzeczniczka MEN zapowiadała przygotowanie wytycznych o korzystaniu z AI przez uczniów i nauczycieli jeszcze w 2026 r. Do 3 listopada 2026 r. nie znaleźliśmy ich na stronach ministerstwa. Gdy się ukażą, zaktualizujemy ten tekst.
Formalnie zasady AI najlepiej wpisać do statutu, w części o ocenianiu wewnątrzszkolnym. Projekt zmian statutu przygotowuje rada pedagogiczna i przedstawia go do uchwalenia radzie szkoły, a tam, gdzie rady szkoły nie powołano, uchwala go sama rada pedagogiczna (art. 72 ust. 1 i art. 82 ust. 2 Prawa oświatowego).
Poziomy użycia AI: co wolno uczniowi przy danym zadaniu?
Najprostsze zasady nie mówią „wolno” albo „nie wolno”, tylko przypisują każdemu zadaniu poziom użycia AI. Nauczyciel podaje poziom razem z zadaniem, a uczeń oznacza, z czego skorzystał.
| Poziom użycia AI | Przykład zadania | Co uczeń oznacza |
|---|---|---|
| 0. Bez AI | Kartkówka, wypracowanie pisane w klasie, odpowiedź ustna | Nic, bo AI nie jest dozwolona |
| 1. AI do pomysłów i planu | Burza mózgów przed referatem, plan wypracowania | Jedno zdanie: z jakiego narzędzia korzystał i do czego |
| 2. AI jako pomocnik | Informacja zwrotna o szkicu, poprawa języka, wyjaśnienie trudnego pojęcia | Narzędzie, cel i fragmenty zmienione po sugestiach AI |
| 3. Praca z AI | Projekt, w którym uczeń prowadzi AI i ocenia jej odpowiedzi | Najważniejsze polecenia (prompty) i to, co sam poprawił lub odrzucił |
| 4. AI jako temat | Sprawdzenie, gdzie chatbot się myli w zadaniach z fizyki | Pełny zapis rozmowy i własne wnioski |
Podobne skale stosują uczelnie na świecie. Najbardziej znana to pięciostopniowa AI Assessment Scale (Perkins, Roe, Furze, MacVaugh). Dla szkoły ważne jest jedno: poziom ustala nauczyciel przed zadaniem, nie po jego oddaniu.
Regulamin AI w szkole: szkielet do przyjęcia przez radę pedagogiczną
Regulamin AI zmieści się na dwóch stronach. Wystarczy dziewięć punktów, które rada pedagogiczna dopasuje do swojej szkoły.
- Cel i zakres. Zasady dotyczą uczniów, nauczycieli i pracowników administracji, na lekcjach i w pracach domowych.
- Dozwolone narzędzia. Lista narzędzi, z których szkoła korzysta oficjalnie, najlepiej na kontach szkolnych, a nie prywatnych.
- Poziomy użycia. Każde zadanie ma przypisany poziom od 0 do 4 (tabela wyżej). Brak informacji oznacza poziom 0.
- Oznaczanie pracy z AI. Uczeń dopisuje pod pracą krótkie oświadczenie: narzędzie, cel, zakres. Oznaczenie nie obniża oceny.
- Sprawdzanie faktów. Uczeń odpowiada za każde zdanie w pracy, także napisane z pomocą AI. Chatboty potrafią zmyślać źródła i daty (więcej w tekście o halucynacjach AI).
- Dane osobowe. Do czatów AI nie wpisujemy imion i nazwisk uczniów, ocen, opinii i orzeczeń poradni ani informacji o zdrowiu.
- Podejrzenie nieuczciwości. Pierwszym krokiem jest rozmowa z uczniem o treści pracy. Wynik narzędzia wykrywającego AI nie jest dowodem.
- AI w pracy nauczyciela. Nauczyciel może używać AI do przygotowania materiałów, ale ocenę wystawia sam.
- Przegląd. Zasady wracają na radę pedagogiczną co semestr, bo narzędzia zmieniają się szybciej niż statut.
Firmy spisują podobne zasady w polityce AI. Jeśli szukasz wzoru struktury, zajrzyj do tekstu polityka AI w firmie: wzór i punkty obowiązkowe; w szkole dochodzą ocenianie i ochrona danych dzieci. Najwięcej daje wspólne przejście tych punktów na przykładach z różnych przedmiotów. Taki warsztat może być częścią szkolenia rady pedagogicznej, podobnego do naszych szkoleń z AI.
Ściąganie z AI: czy da się je wykryć?
Nie w sposób, który wystarczyłby do oskarżenia ucznia. Narzędzia wykrywające tekst z AI mylą się w obie strony.
OpenAI wycofało 20 lipca 2023 r. własny klasyfikator, bo rozpoznawał jako „prawdopodobnie napisane przez AI” tylko 26% takich tekstów, a 9% tekstów pisanych przez ludzi oznaczał błędnie. Badacze ze Stanford pokazali, że siedem popularnych detektorów uznało za tekst z AI średnio 61% wypracowań osób piszących w drugim języku (egzamin TOEFL), a 97% tych prac oznaczył co najmniej jeden detektor. Lepiej projektować zadania, których AI nie zrobi za ucznia: pisanie w klasie, praca na własnych notatkach i doświadczeniach, krótka rozmowa o oddanej pracy, ocena procesu, a nie tylko wyniku.
Czy detektory AI działają i jak czytać ich wyniki, opisujemy w osobnym tekście: czy detektory AI działają.
Dane uczniów i wiek: kto może korzystać z ChatGPT i Gemini?
Szkoła odpowiada za dane uczniów jak każdy administrator danych w rozumieniu RODO. Najbezpieczniej korzystać z kont szkolnych, a uczniów poniżej wymaganego wieku nie zachęcać do zakładania prywatnych kont.
| Narzędzie | Wymagany wiek | Co ważne dla szkoły |
|---|---|---|
| ChatGPT (konto prywatne) | Od 13 lat lub wieku wymaganego w danym kraju; poniżej 18 lat zgoda rodzica lub opiekuna | Szkoła nie zarządza kontem ucznia i nie widzi, co do niego trafia |
| Gemini (konto prywatne Google) | Samodzielne konto Google w Polsce od 16 lat; Gemini od 13 lat, młodsze dzieci tylko na koncie zarządzanym przez rodzica (Family Link) | Rodzic może wyłączyć Gemini dziecku poniżej 13 lat |
| Gemini w Google Workspace for Education | Według przewodnika Google dla administratorów uczniowie w każdym wieku (strona pomocy Gemini podaje 13 lat, więc warto to potwierdzić u administratora); osoby poniżej 18 lat dostają ostrzejsze filtry treści | Bezpłatny we wszystkich wersjach Workspace for Education; dostęp włącza i wyłącza administrator; rozmów nie czytają ludzie i nie służą do trenowania modeli |
Poza wiekiem liczy się to, co trafia do czatu. Opinie i orzeczenia poradni oraz informacje o zdrowiu ucznia to szczególne kategorie danych z art. 9 RODO. Nie powinny trafiać do żadnego czatu AI, nawet na koncie szkolnym, jeśli nie ma do tego podstawy i umowy z dostawcą. OpenAI wprowadza też osobne zabezpieczenia dla niepełnoletnich, o których piszemy w tekście o nowych limitach ChatGPT dla nastolatków.
AI Act w szkole: wysokie ryzyko i zakaz rozpoznawania emocji
AI Act dotyczy szkół wprost. Od 2 lutego 2025 r. w placówkach edukacyjnych nie wolno używać AI do rozpoznawania emocji uczniów, a systemy, które oceniają uczniów lub pilnują egzaminów, są systemami wysokiego ryzyka, a ich wymagania obowiązują od 2 grudnia 2027 r.
- Zakaz (art. 5 ust. 1 lit. f). Szkoła nie może używać systemu, który wnioskuje o emocjach ucznia, np. kamery oceniającej „zaangażowanie” na lekcji. Wyjątek dotyczy tylko względów medycznych i bezpieczeństwa.
- Wysokie ryzyko (załącznik III pkt 3). Obejmuje AI, która decyduje o przyjęciu do szkoły lub przydziale, ocenia efekty uczenia się, ocenia, jaki poziom kształcenia uczeń powinien otrzymać, oraz monitoruje i wykrywa niedozwolone zachowania uczniów podczas testów.
- Termin. Obowiązki dla tych systemów obowiązują od 2 grudnia 2027 r., po zmianie wprowadzonej rozporządzeniem (UE) 2026/1744 (Digital Omnibus).
Szkoła, która używa takiego systemu, jest podmiotem stosującym. Musi korzystać z niego zgodnie z instrukcją dostawcy, wyznaczyć osoby z kompetencjami do nadzoru, przechowywać logi co najmniej 6 miesięcy i poinformować uczniów, że system wspiera decyzje w ich sprawie (art. 26). Szkoła publiczna przed wdrożeniem musi dodatkowo ocenić skutki dla praw podstawowych (art. 27). Od 2 lutego 2025 r. obowiązuje też art. 4 o kompetencjach w zakresie AI osób, które z niej korzystają (więcej w przewodniku AI literacy: kompetencje AI i art. 4). Całość przepisów opisujemy w przewodniku AI Act: co trzeba wiedzieć.
Rola rodziców: o co zapytać szkołę i dziecko?
Rodzic nie musi znać przepisów. Wystarczy, że zada szkole trzy pytania i porozmawia z dzieckiem o tym, do czego używa chatbota.
- Zapytaj szkołę: czy ma spisane zasady AI, z jakich narzędzi korzystają uczniowie (konta szkolne czy prywatne) i jak nauczyciele postępują, gdy podejrzewają pracę wykonaną przez AI.
- Sprawdź wiek i zgodę: ChatGPT wymaga zgody rodzica do 18. roku życia, a samodzielne konto Google w Polsce przysługuje od 16 lat.
- Porozmawiaj o celu: czy dziecko używa AI do zrozumienia tematu, czy do oddania gotowej pracy. Pierwsze pomaga w nauce, drugie ją zastępuje.
- Nie tylko lekcje: część dzieci rozmawia z chatbotami także w trudnych chwilach. Co mówią o tym badania, opisujemy w tekście dzieci i chatboty: badania JED i Common Sense Media.
Jak dziecko może uczyć się z AI mądrze, a nie na skróty, opisujemy w poradniku AI do nauki.
Wszystkie teksty o AI w edukacji
Ten tekst dotyczy szkoły jako instytucji. Praktykę nauczyciela, z gotowymi poleceniami do lekcji i sprawdzianów, opisujemy w poradniku AI dla nauczycieli, a cały temat w przewodniku AI w edukacji. Pełna lista tekstów jest poniżej.
Co to znaczy dla Ciebie
Dyrektor: zacznij od jednego dokumentu z poziomami użycia AI i zasadą oznaczania pracy, a do statutu wpisz go przy najbliższej zmianie. Nauczyciel: przy każdym zadaniu podawaj poziom użycia AI i nie traktuj wyniku detektora jako dowodu. Rodzic: zapytaj szkołę, czy ma zasady AI, i sprawdź, na jakim koncie dziecko korzysta z chatbota.
Najczęstsze pytania
Czy AI w szkole jest zakazane?
Nie. Żaden przepis nie zakazuje uczniom ani nauczycielom korzystania z AI. AI Act zakazuje m.in. rozpoznawania emocji uczniów i innych praktyk z art. 5 (od 2 lutego 2025 r.), ale nie zakazuje zwykłego korzystania z chatbotów. O pozostałych zasadach decyduje szkoła w statucie i ocenianiu wewnątrzszkolnym.
Czy MEN wydało wytyczne dotyczące AI w szkole?
Do 3 listopada 2026 r. nie. MEN wpisało odpowiedzialne korzystanie z AI do kierunków polityki oświatowej na rok 2026/2027 i zapowiedziało wytyczne. Dostępne są poradniki MEiN z 2023 r., szkolenia Lekcja:AI i materiały na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej.
Od ilu lat można korzystać z ChatGPT?
Według regulaminu OpenAI dla Europy od 13 lat lub wieku wymaganego w danym kraju, a osoby poniżej 18 lat potrzebują zgody rodzica lub opiekuna.
Kto uchwala zasady korzystania z AI w szkole?
Jeśli zasady trafiają do statutu, projekt przygotowuje rada pedagogiczna, a uchwala rada szkoły. Gdy rady szkoły nie powołano, statut lub jego zmiany uchwala rada pedagogiczna.
Czy wynik detektora AI może być dowodem ściągania?
Nie powinien. Detektory mylą się w obie strony i częściej oznaczają teksty osób piszących w drugim języku. Pierwszym krokiem powinna być rozmowa z uczniem o treści pracy.
Czy nauczyciel może wkleić pracę ucznia do ChatGPT?
Tylko bez danych, które pozwalają ustalić, kim jest uczeń, i najlepiej na koncie szkolnym. Ocenę zawsze wystawia nauczyciel, a nie AI.
Źródła i data sprawdzenia
- MEN: wyniki polskiego raportu badania PISA 2025 (8.09.2026)
- MEN: kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2026/2027 (26.05.2026)
- gov.pl: Do czego AI nie służy. Przewodnik dla nauczycieli (2023)
- MEN: trwają zapisy na bezpłatne szkolenia o AI dla nauczycieli (Lekcja:AI, 16.09.2026)
- ZPE: Ucz, twórz i chroń – z AI w bezpiecznej szkole przyszłości
- ISAP: ustawa z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
- AI Assessment Scale (Perkins, Roe, Furze, MacVaugh)
- OpenAI: New AI classifier for indicating AI-written text (aktualizacja z 20.07.2023)
- Search Engine Land: OpenAI's AI Text Classifier no longer available
- Liang i in.: GPT detectors are biased against non-native English writers (arXiv, Patterns 2023)
- Stanford HAI: AI-Detectors Biased Against Non-Native English Writers (15.05.2023)
- OpenAI: Europe Terms of Use
- Pomoc Gemini: wymagania wiekowe
- Pomoc Google: minimalny wiek konta
- Google Workspace: Gemini i Gemini Notebook dla edukacji (przewodnik dla administratorów)
- RODO (rozporządzenie (UE) 2016/679)
- AI Act (rozporządzenie (UE) 2024/1689)
- Rozporządzenie (UE) 2026/1744 (Digital Omnibus)
- AI Act Service Desk: załącznik III
- AI Act Service Desk: harmonogram wdrażania
Sprawdzono 3 listopada 2026
Czytaj dalej
Zobacz też
Zobacz też
Zobacz też
- Detektor AI: czy wykrywacze tekstu z AI działają (także po polsku)
- ZeroGPT: czy ten detektor AI działa? Recenzja, testy i prywatność
- Humanizator AI: co to jest i czy warto ryzykować
- QuillBot: parafraza z AI – co potrafi i kiedy to problem
- Grammarly: czy działa po polsku, ile kosztuje i co wybrać zamiast niego
- Photomath: jak działa, czy jest po polsku i ile kosztuje Plus
- Brainly: jak działa z AI, ile kosztuje i czy pomaga się uczyć
Najnowsze w temacie AI w edukacji
- Studocu: jak działa, ile kosztuje i czy warto z niego korzystać
- Guided Learning w Google Classroom: nauczyciel doda AI do zadania
- Google domyślnie wyłączy uczniom AI. Szkoła bez AI straci wyszukiwarkę
- Brainly: jak działa z AI, ile kosztuje i czy pomaga się uczyć
- Photomath: jak działa, czy jest po polsku i ile kosztuje Plus
Przewodnik po temacie AI w edukacji: co sztuczna inteligencja zmienia w szkole i na uczelni

