W skrócie
- W badaniu sześciu popularnych detektorów AI trafność wyniosła 39,5%, a po przeróbce tekstu spadła do 17,4%; wynik detektora to szacunek, nie dowód.
- Siedem detektorów uznało średnio 61% wypracowań osób, dla których angielski nie jest językiem ojczystym, za tekst AI, choć napisali je ludzie.
- Dla polskiego jest jeden duży niezależny test (PolEval 2025): ponad 90% trafności w znanych warunkach, wyraźnie mniej przy nowych modelach i tematach.
Stan na 3 listopada 2026
Czym jest detektor AI i jak działa?
Detektor AI ocenia, z jakim prawdopodobieństwem tekst napisał model językowy, a nie człowiek. Na pytanie, czy tekst jest napisany przez AI, odpowiada procentem, czyli szacunkiem, a nie dowodem, i myli się w obie strony.
Definicja
Detektor AI (wykrywacz AI) to program, który szuka w tekście, obrazie lub nagraniu cech typowych dla treści wygenerowanych przez sztuczną inteligencję. W przeciwieństwie do zwykłego antyplagiatu nie porównuje tekstu z bazą źródeł, tylko analizuje jego styl i statystykę.
Wykrywacze tekstu korzystają z trzech metod:
- Statystyka słów. Model językowy wybiera słowa najbardziej prawdopodobne w danym miejscu (więcej o tym w tekście o tym, jak działają duże modele językowe). Detektor mierzy więc przewidywalność tekstu (ang. perplexity) i to, jak bardzo zmienia się ona między zdaniami (burstiness). Tekst równy i przewidywalny wygląda „maszynowo”. Kłopot w tym, że prosty, poprawny tekst człowieka też bywa przewidywalny.
- Klasyfikatory. Modele wytrenowane na tysiącach przykładów tekstów ludzi i AI. Najlepiej działają na tekstach podobnych do tych, na których się uczyły.
- Znaki wodne. Ukryty sygnał, który dodaje sam generator. Wtedy narzędzie nie zgaduje, tylko sprawdza ślad, ale działa to wyłącznie dla generatorów, które taki znak stosują.
Zwykły antyplagiat tu nie pomoże: tekst z czatbota jest nowy, więc nie ma go w żadnej bazie. Dlatego systemy antyplagiatowe dokładają osobne moduły, nazywane potocznie antyplagiatem AI. Szerzej o tym, co AI zmienia w szkole i na uczelni, piszemy w przewodniku AI w edukacji: szkoła i uczelnia w czasach czatbotów.
Detektory AI: porównanie narzędzi i deklaracje producentów
Większość wykrywaczy AI ma darmową wersję i deklaruje obsługę polskiego. Liczby o skuteczności podają jednak sami producenci, a niezależnych testów na polskich tekstach prawie nie ma.
| Narzędzie | Darmowe? | Polski? | Co deklaruje producent | Uwaga |
|---|---|---|---|---|
| JSA (Jednolity System Antyplagiatowy, OPI PIB) | Tak, dla uczelni i szkół doktorskich | Tak | Ocenia prawdopodobieństwo użycia AI na podstawie regularności tekstu; „nie daje stuprocentowej pewności” | Tylko dla uczelni; decyzję podejmuje promotor |
| Turnitin | Nie, licencja dla szkół i uczelni | Brak polskiego na liście obsługiwanych języków | Poniżej 1% fałszywych alarmów dla dokumentów z co najmniej 20% tekstu AI; ok. 4% na poziomie zdań | Część uczelni w USA wyłączyła moduł AI |
| GPTZero | Tak, z limitem (dłuższe teksty po założeniu konta) | Na liście ponad 20 języków; „w pełni” obsługuje 5 (bez polskiego) | 95,7% wykrytych tekstów AI przy 1% błędnie oznaczonych tekstów ludzi (test RAID) | Producent: wynik nie powinien służyć do karania |
| Originality.ai | Darmowy skan bez konta, dalej płatne | Model wielojęzyczny; polski nie jest wymieniony na stronie narzędzia | „Najdokładniejszy detektor” w badaniach zewnętrznych | Producent: narzędzia przerabiające tekst (np. część funkcji Grammarly) mogą wywołać fałszywy alarm |
| ZeroGPT | Tak | Deklaruje „wszystkie języki” | 98,4% skuteczności, poniżej 1% fałszywych alarmów | Ten sam serwis sprzedaje humanizator tekstu |
| Isgen | Tak, z limitem | Tak, ponad 80 języków | 96,4% dokładności we własnym teście porównawczym, fałszywe trafienia „bliskie 0%” | Sprzedaje też humanizator; sam pisze, że wykrywacze nie są w 100% dokładne |
Dane w tabeli to deklaracje producentów ze stron narzędzi, stan na 3 listopada 2026 roku. Część firm sprzedaje jednocześnie detektor i humanizator, czyli narzędzie przerabiające tekst tak, żeby detektor go nie rozpoznał. Darmowy detektor AI wystarczy, żeby sprawdzić własny tekst. Do oceny cudzej pracy nie wystarczy żaden, płatny też nie.
Czy detektory AI działają? Co pokazują niezależne badania
Niezależne badania pokazują trzy słabości: detektory przepuszczają przerobione teksty AI, oskarżają ludzi, którzy pisali sami, i częściej mylą się przy osobach piszących w obcym języku.
- 14 narzędzi, w tym Turnitin. Zespół Debory Weber-Wulff sprawdził w 2023 roku 12 ogólnodostępnych i 2 komercyjne detektory. Wniosek: narzędzia nie są ani dokładne, ani wiarygodne, częściej uznają tekst za ludzki, a ręczna przeróbka lub parafraza wyraźnie pogarsza ich wyniki.
- Przeróbka obniża trafność ponad dwukrotnie. W badaniu z 2024 roku sześć popularnych detektorów rozpoznało poprawnie 39,5% próbek, a po zastosowaniu technik maskujących tylko 17,4%. Autorzy uznali, że takie narzędzia wymagają krytycznego podejścia.
- Osoby piszące w obcym języku. Badacze ze Stanforda sprawdzili siedem detektorów na 91 wypracowaniach do egzaminu TOEFL. Średnio 61,22% z nich uznano za tekst AI, a 89 z 91 oznaczył co najmniej jeden detektor. Gdy uproszczono słownictwo w wypracowaniach amerykańskich uczniów, odsetek fałszywych alarmów wzrósł z 5,19% do 56,65%. Detektor ocenia więc styl, a nie autorstwo.
- Uczelnie wyłączają moduły AI. Uniwersytet Vanderbilta wyłączył w sierpniu 2023 roku detektor w Turnitinie. Wyliczył, że przy 75 tys. prac przesłanych do Turnitina w 2022 roku i 1% fałszywych alarmów niesłusznie oznaczonych byłoby ok. 750 prac.
Policzmy to. Weźmy 1000 prac, z których 100 naprawdę napisała AI (to założenie dla przykładu). Detektor o parametrach deklarowanych przez Turnitin (1% fałszywych alarmów) oznaczy w najlepszym razie wszystkie 100 prac z AI i 9 z 900 prac uczniów, którzy pisali sami. Co 12. oznaczona osoba jest więc niewinna. Detektor o parametrach klasyfikatora, który OpenAI wycofało w 2023 roku z powodu niskiej trafności (26% wykrytych tekstów AI, 9% fałszywych alarmów) oznaczy 26 prac z AI i 81 prac uczniów. Wtedy trzy na cztery oznaczone osoby nie zrobiły nic złego. Im rzadziej uczniowie naprawdę ściągają, tym większą część oskarżonych stanowią niewinni.
Czy detektor AI działa po polsku?
Tego nie wiadomo na pewno, bo niezależnych testów dla polskiego jest bardzo mało. Jedyny duży test pokazuje, że wykrywanie polskich tekstów jest możliwe w znanych warunkach, ale słabnie przy nowych modelach i tematach.
- PolEval 2025. Badacze z Instytutu Podstaw Informatyki PAN, Uniwersytetu Warszawskiego i Universitat Pompeu Fabra zorganizowali pierwszy konkurs w wykrywaniu tekstów generowanych po polsku (zadanie „Śmigiel”). Najlepsze z siedmiu zgłoszonych systemów przekroczyły 90% trafności na głównym zbiorze testowym. Gdy jednak trafiały na teksty z nowych dziedzin albo z modeli, których nie znały, ich wyniki spadały. Autorzy piszą, że najlepsze wyniki osiąga się tylko w „strefie komfortu” narzędzia.
- Producenci. OpenAI zalecało swój wycofany klasyfikator tylko do tekstów angielskich, bo w innych językach działał „znacznie gorzej”. GPTZero ma polski na liście obsługiwanych języków, ale za w pełni obsługiwane uznaje pięć innych. Isgen i ZeroGPT deklarują polski, nie publikując niezależnych testów.
Do 3 listopada 2026 roku nie znaleźliśmy niezależnego testu komercyjnych detektorów na polskich pracach uczniów lub studentów. Ryzyko błędu rośnie przy tekstach krótkich, przetłumaczonych z angielskiego i poprawianych narzędziami do korekty.
JSA i polskie uczelnie: czy promotor sprawdzi pracę detektorem?
Tak. Od lutego 2024 roku Jednolity System Antyplagiatowy ma bezpłatną funkcję wykrywania tekstu napisanego z pomocą AI. Wynik nie przesądza jednak sprawy: decyzję podejmuje promotor.
JSA prowadzi Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy. Według komunikatu z 15 lutego 2024 roku każda jednostka prowadząca studia lub szkołę doktorską może bezpłatnie sprawdzić, czy praca dyplomowa mogła powstać z użyciem AI. Metoda opiera się na regularności tekstu: im bardziej przewidywalny tekst, tym większe prawdopodobieństwo, że napisał go model językowy. Komunikat zastrzega, że JSA „nie daje stuprocentowej pewności”, a „ostateczna decyzja należy do promotora”.
Zasady korzystania z AI ustalają same uczelnie. Przykład: Uniwersytet Warszawski w grudniu 2023 roku przyjął uchwałę, według której użycie AI w pracy dyplomowej trzeba uzgodnić z promotorem i opisać we wstępie lub w rozdziale o metodach. Zasady dla prac zaliczeniowych ustala prowadzący, a na egzaminach pisemnych AI jest zakazana, chyba że egzaminator zdecyduje inaczej. Uchwała obowiązywała do 30 września 2026 roku; od 1 października 2026 roku obowiązuje nowa uchwała, która utrzymuje wymóg uzgodnienia użycia AI z opiekunem i opisania go w pracy. Wiążący jest zawsze regulamin studiów i zasady przedmiotu na Twojej uczelni.
W szkołach nie ma krajowego narzędzia. Zasady wobec ściągania z AI szkoła zapisuje we własnym regulaminie; wzór i poziomy użycia AI opisujemy w poradniku AI w szkole: regulamin i zasady.
Znaki wodne, SynthID i C2PA: wykrywanie bez zgadywania
Pewniejszą drogą niż zgadywanie jest znak wodny, który dodaje sam generator. Działa jednak tylko dla narzędzi, które go stosują, i słabnie po przeróbce tekstu.
- SynthID Text. Google DeepMind opisało w „Nature” (październik 2024) metodę znakowania tekstu używaną w Gemini i udostępniło ją jako otwarte oprogramowanie. Google zastrzega, że znak jest słabszy w odpowiedziach na pytania o fakty, a pewność wykrycia mocno spada, gdy tekst zostanie gruntownie przepisany lub przetłumaczony. Brak znaku nie dowodzi, że pisał człowiek: tekst mógł powstać w innym narzędziu.
- AI Act. Art. 50 ust. 2 nakazuje dostawcom generatorów oznaczać treści w formacie odczytywalnym maszynowo. Obowiązuje od 2 sierpnia 2026 roku, a generatory dostępne na rynku przed tą datą mają czas do 2 grudnia 2026 roku. To obowiązek firm tworzących generatory, nie ucznia piszącego wypracowanie (więcej w przewodniku AI Act: co musi wiedzieć firma w Polsce).
- Obrazy i wideo. Przy zdjęciach detektor AI też zgaduje, chyba że plik ma Content Credentials (standard C2PA, zapis pochodzenia pliku) albo znak SynthID, który można sprawdzić w aplikacji Gemini. Metadane C2PA łatwo utracić, na przykład przy zrzucie ekranu; SynthID jest odporniejszy na zwykłe przeróbki, ale silna obróbka może go osłabić. Jak rozpoznać fałszywe zdjęcia i nagrania, opisujemy w tekście o deepfake’ach.
Co zamiast detektora: jak sprawdzić, czy uczeń lub student pisał sam
Najlepiej działa to, co pokazuje proces pisania: rozmowa o pracy, wersje robocze i historia zmian. Wynik detektora może być co najwyżej powodem do takiej rozmowy.
- Pięć minut rozmowy. Poproś, żeby uczeń wyjaśnił główną tezę, wybór źródeł i jeden wniosek. Kto napisał pracę, zwykle potrafi o niej opowiedzieć.
- Wersje robocze. Plan, szkic i poprawki pokazują, jak praca powstawała.
- Historia zmian w Dokumentach Google. Pokazuje, kto i kiedy dopisywał tekst. Żeby ją zobaczyć, trzeba mieć uprawnienia do edycji. Usunąć historię może tylko właściciel konta prywatnego, więc warto prosić o pracę w dokumencie na koncie szkolnym.
- Sprawdzenie źródeł. Nieistniejąca publikacja w bibliografii to mocniejszy sygnał niż procent z detektora. Skąd biorą się takie zmyślenia, wyjaśniamy w tekście o halucynacjach AI.
- Zadania odporne na AI. Odniesienie do konkretnej lekcji, własnych doświadczeń lub danych z klasy, część pracy pisana na zajęciach, ocena procesu, a nie tylko wyniku. Przykłady zadań i poleceń dla nauczyciela zbieramy w poradniku AI dla nauczycieli.
Dla redaktora. Google od lutego 2023 roku deklaruje, że nagradza jakość treści niezależnie od tego, jak powstała. Detektor nie mówi nic o jakości ani prawdziwości tekstu, więc lepiej sprawdzać fakty, źródła i wkład autora.
Wspólne zasady najlepiej ustalić dla całej szkoły lub wydziału, a nie zostawiać każdemu nauczycielowi z osobna. Taki warsztat może być częścią szkolenia rady pedagogicznej lub zespołu uczelni, podobnego do naszych szkoleń z AI.
Detektor niesłusznie oskarżył ucznia lub studenta: co zrobić?
Nie przyznawaj się do czegoś, czego nie zrobiłeś, i nie próbuj „poprawiać” tekstu humanizatorem. Zbierz dowody, jak pisałeś pracę, i poproś o rozmowę.
- Poproś o szczegóły. Jakim narzędziem sprawdzono pracę, jaki był wynik i które fragmenty oznaczono.
- Pokaż proces. Historia wersji dokumentu, notatki, szkice, lista źródeł, a jeśli korzystałeś z AI w dozwolony sposób, także zapis rozmowy z czatbotem.
- Zaproponuj rozmowę o treści. Ustne omówienie pracy to najprostszy sposób, by pokazać, że ją rozumiesz.
- Powołaj się na samych producentów. GPTZero pisze, że wynik nie powinien służyć do karania ani jako ostateczny werdykt. Originality.ai, że wynik AI nie powinien być jedyną podstawą postępowania. Przy JSA ostateczna decyzja należy do promotora.
- Sprawdź regulamin. Statut lub regulamin szkoły, regulamin studiów i zasady przedmiotu mówią, jak wygląda postępowanie i odwołanie.
Humanizatory obchodzą detektory: w badaniu ze Stanforda samo polecenie „wzbogać słownictwo” obniżyło odsetek fałszywych alarmów z 61,22% do 11,77%. Nie zmieniają jednak tego, kto naprawdę napisał pracę, a tekstu, którego nie umiesz objaśnić, nie obroni żaden program. Jak korzystać z AI, żeby uczyć się, a nie ryzykować, pokazujemy w poradniku AI do nauki.
Wszystkie teksty o AI w edukacji
Ten poradnik dotyczy jednej sprawy: wykrywania tekstów z AI. Cały temat z lotu ptaka opisujemy w przewodniku AI w edukacji, a zasady dla szkoły w poradniku AI w szkole. Pełna lista tekstów z tego tematu jest poniżej.
Co to znaczy dla Ciebie
Jeśli uczysz, traktuj wynik detektora AI jak sygnał do rozmowy z uczniem, nigdy jak dowód, i oceniaj proces pisania, nie sam efekt. Jeśli się uczysz lub studiujesz, pisz w dokumencie z historią zmian i zachowuj notatki: to najlepsza obrona przed fałszywym alarmem. Jeśli redagujesz teksty, sprawdzaj fakty i źródła, a nie procent AI.
Najczęstsze pytania
Jaki jest najlepszy detektor AI?
Nie ma detektora, który niezależne badania uznałyby za wiarygodny. Producenci deklarują ponad 95% skuteczności, ale niezależne testy pokazują dużo gorsze wyniki, zwłaszcza dla tekstów przerobionych. Do sprawdzenia własnego tekstu wystarczy dowolny darmowy wykrywacz.
Czy jest detektor AI za darmo i po polsku?
Tak, polski deklarują m.in. GPTZero, ZeroGPT i Isgen, wszystkie z darmową wersją. Nie znaleźliśmy jednak niezależnego testu ich skuteczności na polskich tekstach, więc wynik traktuj ostrożnie.
Czy JSA wykrywa ChatGPT?
Od lutego 2024 roku JSA ma bezpłatną funkcję, która ocenia prawdopodobieństwo, że praca dyplomowa powstała z pomocą AI, w tym ChatGPT. System nie daje stuprocentowej pewności, a ostateczną decyzję podejmuje promotor.
Czy detektor AI może się mylić?
Tak, w obie strony. Przepuszcza teksty AI po przeróbce i oznacza teksty pisane przez ludzi, częściej u osób piszących prostym językiem lub w języku obcym. Uniwersytet Vanderbilta wyliczył, że przy 1% błędów miałby ok. 750 niesłusznie oznaczonych prac rocznie.
Czy da się wykryć AI na zdjęciu?
Pewnie tylko wtedy, gdy plik ma zapis pochodzenia Content Credentials (C2PA) albo znak wodny SynthID od Google. Inne detektory obrazów zgadują. Metadane C2PA łatwo utracić, np. przy zrzucie ekranu; SynthID jest odporniejszy, ale silna obróbka może go osłabić.
Czy tekst poprawiony przez Grammarly lub przetłumaczony przez AI zostanie wykryty?
Może zostać oznaczony, nawet jeśli treść jest Twoja: Originality.ai ostrzega, że narzędzia przerabiające tekst zwiększają ryzyko fałszywego alarmu. Tłumaczenie z kolei osłabia znaki wodne, takie jak SynthID.
Zobacz też
Humanizator AI: co naprawdę robi i dlaczego nie zastąpi redakcji
Źródła i data sprawdzenia
- Weber-Wulff i in.: Testing of detection tools for AI-generated text (International Journal for Educational Integrity, 2023)
- Perkins i in.: GenAI detection tools, adversarial techniques and implications for inclusivity in higher education (2024)
- Liang i in.: GPT detectors are biased against non-native English writers (Patterns, 2023)
- OpenAI: New AI classifier for indicating AI-written text (aktualizacja z 20.07.2023)
- Vanderbilt University: Guidance on AI detection and why we’re disabling Turnitin’s AI detector (16.08.2023)
- Turnitin: Understanding the false positive rate for sentences
- Przybyła, Strebeyko, Wróblewska: PolEval 2025 Task 1 Śmigiel (ACL Anthology)
- gov.pl: JSA – promotor sprawdzi, czy student korzystał z technologii ChatGPT (15.02.2024)
- Dziennik Gazeta Prawna: Uniwersytet Warszawski wprowadza regulacje dotyczące sztucznej inteligencji (14.12.2023)
- GPTZero: AI detector (deklaracje producenta)
- GPTZero: obsługiwane języki
- GPTZero: perplexity i burstiness
- Originality.ai: AI checker (deklaracje producenta)
- ZeroGPT (deklaracje producenta)
- Isgen: detektor AI (deklaracje producenta)
- Google AI for Developers: SynthID Text
- Dathathri i in.: Scalable watermarking for identifying large language model outputs (Nature, 2024)
- EUR-Lex: rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act), wersja polska
- EUR-Lex: rozporządzenie (UE) 2026/1744 (Digital Omnibus on AI)
- C2PA: Coalition for Content Provenance and Authenticity
- Google: SynthID Detector (20.05.2025)
- Pomoc Edytorów Google: historia wersji pliku
- Google Search Central: Google Search's guidance about AI-generated content (8.02.2023)
- Google DeepMind: SynthID
Sprawdzono 3 listopada 2026
Czytaj dalej
Zobacz też
Zobacz też
Zobacz też
- Detektor AI: czy wykrywacze tekstu z AI działają (także po polsku)
- ZeroGPT: czy ten detektor AI działa? Recenzja, testy i prywatność
- Humanizator AI: co to jest i czy warto ryzykować
- QuillBot: parafraza z AI – co potrafi i kiedy to problem
- Grammarly: czy działa po polsku, ile kosztuje i co wybrać zamiast niego
- Photomath: jak działa, czy jest po polsku i ile kosztuje Plus
- Brainly: jak działa z AI, ile kosztuje i czy pomaga się uczyć
Najnowsze w temacie AI w edukacji
- Studocu: jak działa, ile kosztuje i czy warto z niego korzystać
- Guided Learning w Google Classroom: nauczyciel doda AI do zadania
- Google domyślnie wyłączy uczniom AI. Szkoła bez AI straci wyszukiwarkę
- Brainly: jak działa z AI, ile kosztuje i czy pomaga się uczyć
- Photomath: jak działa, czy jest po polsku i ile kosztuje Plus
Przewodnik po temacie AI w edukacji: co sztuczna inteligencja zmienia w szkole i na uczelni

