Szkolenia AI dla firm Warsztaty na zadaniach Twojego zespołu: online 4–8 h albo stacjonarnie w całej Polsce Zobacz program →

Bielik AI: polski model językowy – wersje, licencja, sprzęt i wyniki

Bielik AI w październiku 2026: wersje i rozmiary, licencja do użytku w firmie, jak go uruchomić, ile pamięci potrzebuje i jak wypada na tle PLLuM.

30 października 2026 · Adam Bakalarz
Ilustracja: orzeł bielik w locie, którego pióra rozpadają się na piksele i węzły sieci

W skrócie

  • Bielik 11B v3.0 ma 11,2 mld parametrów i licencję Apache 2.0: możesz go bezpłatnie używać w firmie i uruchomić na własnym sprzęcie.
  • Wersja 4-bitowa zajmuje 6,7 GB zamiast 22,3 GB, więc działa na komputerze z 16 GB pamięci, a Minitron 7B (4,5 GB) już na 8 GB.
  • W rankingu wiedzy o polskim języku i kulturze PLCC Bielik ma 70,7 pkt: więcej niż PLLuM 70B (62,8), ale mniej niż GPT-6.1 Sol (96,8).

Stan na 30 października 2026

Czym jest Bielik AI?

Bielik to rodzina polskich, otwartych modeli językowych, którą rozwija Fundacja SpeakLeash razem z ACK Cyfronet AGH. Modele są bezpłatne, mają licencję Apache 2.0 i możesz je uruchomić na własnym komputerze albo serwerze.

Definicja

Bielik to duży model językowy (LLM) trenowany z naciskiem na język polski. Główna wersja, Bielik 11B v3.0, ma 11 mld parametrów i według karty modelu obsługuje 32 języki europejskie, z optymalizacją pod polski. To pliki modelu do pobrania, a nie zamknięta usługa w chmurze.

Za Bielikiem stoi społeczność SpeakLeash, która zaczynała od zbierania polskich zbiorów tekstów, oraz Cyfronet AGH, który udostępnił superkomputery Athena i Helios. Według strony projektu modele pobrano 4,7 mln razy, a w repozytoriach jest 76 wariantów. Wśród partnerów projekt wymienia m.in. EY, InPost i Della.

Ten tekst wchodzi głęboko w jeden model: wersje, licencję, sprzęt i wyniki. Jak działają duże modele językowe i czym różnią się modele otwarte od zamkniętych, wyjaśniamy w przewodniku po LLM: jak działają duże modele językowe i który model AI wybrać. Porównanie Bielika z PLLuM pod kątem urzędów znajdziesz w tekście Polski model AI: PLLuM, Bielik i kiedy wybrać je zamiast ChatGPT.

Wersje Bielika w październiku 2026: który wariant wybrać

Aktualna jest seria v3. Do zwykłej pracy wybierz Bielika 11B v3.0, na słabszy komputer wersję Minitron 7B, a modele 1,5B i 4,5B traktuj jako lekkie narzędzia do prostych zadań. Nowszej serii twórcy na koniec października 2026 nie opublikowali.

WariantParametryPlik 4-bitowy / 8-bitowyWynik PLCCDo czego
Bielik 11B v3.0 Instruct11,2 mld6,7 GB / 11,9 GB70,7główny model: pisanie, streszczenia, odpowiedzi na podstawie dokumentów
Bielik-PL 11B v3.011 mldbrak oficjalnego GGUFbrakten sam model z tokenizerem pod polski, do wdrożeń na serwerze
Bielik-Minitron 7B v3.07,35 mld4,5 GB / 8,0 GB53,0szybsza odpowiedź na słabszym sprzęcie
Bielik 4.5B v3.04,6 mld– / 5,1 GB42,3proste zadania, klasyfikacja tekstów
Bielik 1.5B v3.01,6 mld– / 1,7 GB27,5eksperymenty, urządzenia o małej pamięci

Źródła: karty modeli i repozytoria GGUF SpeakLeash na Hugging Face; wynik PLCC to średnia z rankingu Ośrodka Przetwarzania Informacji (stan na 30.10.2026).

Krótka historia pomaga czytać stare poradniki. Pierwszy Bielik 7B v0.1 wyszedł wiosną 2024 roku. Seria v2 (wersje od 2.0 do 2.6, ostatnia z czerwca 2025) miała już 11 mld parametrów: twórcy powiększyli w niej model Mistral 7B v0.2, dokładając kolejne warstwy. Bielik 11B v3 opisano w raporcie technicznym z 30 grudnia 2025, wersję Minitron (model 11B odchudzony o 33,4 % metodą NVIDII) w marcu 2026, a wersje PL z polskim tokenizerem w kwietniu 2026.

Minitron według karty modelu zachowuje ok. 90 % jakości wersji 11B i odpowiada do 50 % szybciej. W rankingu wiedzy o Polsce strata jest jednak większa: 53,0 zamiast 70,7 punktu. Do zadań wymagających znajomości polskich realiów lepiej wybrać pełny model.

Czy Bielika można używać komercyjnie?

Tak. Modele z serii v2 i v3 mają licencję Apache 2.0, która pozwala na użycie w firmie, modyfikowanie i sprzedawanie produktów zbudowanych na modelu, bez opłat dla twórców. Trzeba tylko zachować informację o licencji.

Trzy zastrzeżenia, o których rzadko się pisze:

  • Stara wersja ma inną licencję. Bielik-7B-Instruct-v0.1 z 2024 roku ma licencję CC BY-NC 4.0, czyli tylko do użytku niekomercyjnego. Jeśli trafisz na poradnik sprzed dwóch lat, sprawdź, którą wersję pobierasz.
  • Pobranie wymaga zgody. Repozytoria na Hugging Face są „bramkowane”: przed pobraniem plików akceptujesz udostępnienie twórcom swoich danych kontaktowych z konta Hugging Face.
  • Brak moderacji. Karta Bielika 11B v3.0 wprost zaznacza, że model nie ma mechanizmów moderacji i może generować treści fałszywe, stronnicze lub obraźliwe. Do czatu dla klientów SpeakLeash udostępnia osobny klasyfikator Bielik Guard (Sójka), który wyłapuje m.in. mowę nienawiści, wulgaryzmy i treści o samookaleczeniu.

Licencja Apache 2.0 nie zwalnia z RODO ani z AI Act: odpowiadasz za to, jakie dane trafiają do systemu i kto z niego korzysta. Obowiązki urzędów i firm przy polskich modelach opisujemy w tekście o polskich modelach AI.

Jak wypróbować Bielika: czat, Hugging Face, Ollama, LM Studio

Najszybciej sprawdzisz Bielika w przeglądarce, a najbezpieczniej na własnym komputerze. Przy teście lokalnym najdłużej trwa pobranie pliku: 6,7 GB w wersji 4-bitowej.

Czat w przeglądarce. Na chat.bielik.ai rozmawiasz z modelem po zalogowaniu na konto SpeakLeash. Bielik działa też w aplikacji InPost Mobile, gdzie od grudnia 2025 roku jest bezpłatny czat z modelem. W obu przypadkach tekst trafia na serwery, więc nie wpisuj tam danych osobowych ani dokumentów firmy.

Hugging Face. Pliki wszystkich wariantów są na profilu SpeakLeash. Wersje GGUF służą do programów na komputer, wersje MLX do Maców z procesorem Apple, a FP8 do serwerów z kartami graficznymi.

Ollama. SpeakLeash prowadzi w Ollamie oficjalny profil z Bielikiem 11B v3.0. Po zainstalowaniu programu wpisz:

Polecenie do wpisania w terminalu

ollama run SpeakLeash/bielik-11b-v3.0-instruct:Q4_K_M

Instalację krok po kroku, komendy i pułapkę modeli „cloud” opisujemy w poradniku Ollama: jak uruchomić model AI na własnym komputerze.

LM Studio. To program z okienkiem, bez wiersza poleceń. W zakładce Discover wyszukaj „speakleash/Bielik-11B-v3.0-Instruct-GGUF”, wybierz wariant Q4_K_M lub Q8_0 i pobierz. Twórcy Bielika w swoim poradniku zalecają ustawić temperaturę 0,1, żeby odpowiedzi były bardziej przewidywalne.

Na pierwszy test weź zadanie, w którym widać polszczyznę, i porównaj odpowiedź z narzędziem, którego używasz na co dzień:

Prompt do skopiowania

Przeczytaj poniższą wiadomość od klienta i przygotuj odpowiedź.
Zasady:
- pisz poprawną polszczyzną, uprzejmie, w 4–6 zdaniach,
- odnieś się do każdego pytania klienta po kolei,
- jeśli czegoś nie wiesz z treści wiadomości, napisz, że to sprawdzimy, zamiast zgadywać,
- na końcu wypisz osobno błędy językowe, które znalazłeś w wiadomości klienta.

Wiadomość:
[wklej jawną wiadomość, bez danych osobowych]

Wymagania sprzętowe: ile pamięci potrzebuje Bielik

Bielik 11B w wersji 4-bitowej działa na komputerze z 16 GB pamięci, wersja Minitron na komputerze z 8 GB. O tym, czy model się zmieści, decyduje pamięć RAM albo karty graficznej, a nie procesor.

Policzmy to. Plik pełnej wersji Bielika 11B v3.0 (bf16) waży 22,34 GB. Przy 11,2 mld parametrów to 2 bajty na parametr. Wersja Q8_0 waży 11,87 GB, czyli ok. 1 bajt na parametr, a Q4_K_M 6,72 GB, czyli ok. 0,6 bajta (4,8 bita). Stąd prosta reguła: liczba miliardów parametrów × 0,6 daje rozmiar wersji 4-bitowej w gigabajtach, a do tego trzeba doliczyć zapas na system i rozmowę.

Ta reguła pokazuje, co daje mały rozmiar Bielika. Gemma 4 31B od Google ma w rankingu PLCC wynik zbliżony do Bielika (69,3 wobec 70,7 pkt, w trybie z rozumowaniem), ale 30,7 mld parametrów. Jej plik 4-bitowy waży ok. 18–20 GB, czyli prawie trzy razy więcej niż 6,7 GB Bielika. Średnie zbliża gramatyka (79 wobec 57 pkt), bo w czterech kategoriach o polskich realiach Bielik prowadzi: średnio 75 wobec 67 pkt.

KomputerCo uruchomisz
8 GB pamięciBielik-Minitron 7B Q4_K_M (4,5 GB), Bielik 4.5B lub 1.5B
16 GB pamięci (także Mac z procesorem M)Bielik 11B Q4_K_M (6,7 GB) z zapasem na rozmowę
24–32 GB pamięci lub karta z 16 GB VRAMBielik 11B Q8_0 (11,9 GB), lepsza jakość odpowiedzi
Serwer z kartą 24 GB+ VRAMpełna wersja bf16 (22,3 GB) dla zespołu

Szybkość zależy od tego, gdzie model się mieści. Według poradnika twórców Bielik w pamięci karty graficznej generuje ok. 50 tokenów na sekundę, a uruchomiony z pamięci RAM od 1 do 5 tokenów. LM Studio zaleca co najmniej 16 GB RAM, a na Macu procesor Apple M i macOS 14. W Ollamie oficjalny Bielik ma okno kontekstu 32 tys. tokenów i przyjmuje tylko tekst.

Bielik na tle PLLuM i modeli ogólnych: co mówią wyniki

W publicznym rankingu wiedzy o polskim języku i kulturze PLCC Bielik 11B v3.0 ma 70,7 punktu. To najlepszy wynik wśród polskich modeli i poziom kilkukrotnie większych modeli otwartych, ale wyraźnie mniej niż 95–97 punktów czołowych modeli z USA.

ModelParametryŚrednia PLCCGramatykaHistoria
GPT-6.1 Sol (OpenAI)nieujawnione96,89899
Bielik 11B v3.011,2 mld70,75778
Claude Haiku 5.5 (Anthropic)nieujawnione70,28073
Gemma 4 31B (Google, z rozumowaniem)30,7 mld (wg Google)69,37975
Mistral Large 4nieujawnione w rankingu68,26483
Llama-PLLuM-70B-chat-251270,6 mld62,85582
gpt-oss-120b (OpenAI)120,4 mld54,36465
PLLuM-12B-chat-251212 mld41,23460

Źródło: ranking PLCC Ośrodka Przetwarzania Informacji, 6 kategorii po 100 pytań, 244 ocenione modele, dane z 30.10.2026; średnią i kategorie odczytaliśmy z danych rankingu.

Z tabeli wynikają trzy rzeczy, których nie widać w samej średniej:

  • Bielik zna polskie realia lepiej niż polską gramatykę. W historii i w kategorii kultura i tradycja ma po 78 pkt, a w gramatyce 57. Gemma 4 i Claude Haiku 5.5 mają w gramatyce o ponad 20 pkt więcej. Tekst do publikacji warto więc sprawdzić pod kątem języka.
  • Szybki postęp między wersjami. Bielik 7B v0.1 miał 46,7 pkt, wersja 2.6 z 2025 roku 65,5, a v3.0 70,7. To 24 punkty w ok. 20 miesięcy.
  • Bielik wyprzedza PLLuM. Model 11B ma o 8 pkt więcej niż 70-miliardowy PLLuM i o prawie 30 pkt więcej niż PLLuM-12B-chat-2512. Wyjątkiem jest niekomercyjny PLLuM-12B-nc-chat-250715 z wynikiem 69,7, tylko o 1 pkt niższym. Wersje, licencje i wdrożenia PLLuM opisujemy w tekście PLLuM: polski model AI dla urzędów.

Uczciwie o granicach tego porównania: PLCC sprawdza wiedzę o języku i kulturze, a nie rozumowanie, pisanie kodu czy pracę na długich dokumentach. OPI należy do konsorcjum rozwijającego PLLuM, choć wyniki nie faworyzują PLLuM. Twórcy Bielika w raporcie technicznym piszą, że model wyprzedza wiele modeli 2–6 razy większych, ale to ich własne pomiary.

Do czego Bielik się nadaje, a do czego nie

Bielik sprawdza się tam, gdzie liczy się polski tekst, niski koszt i dane, które nie mogą opuścić firmy. Do trudnej analizy, długich dokumentów i pracy z obrazami lepsze są duże modele komercyjne.

Dobre zastosowania:

  • streszczanie i porządkowanie polskich tekstów na własnym komputerze, bez wysyłania ich do chmury,
  • odpowiedzi na pytania na podstawie wklejonego dokumentu (w granicach 32 tys. tokenów, czyli kilkudziesięciu stron),
  • klasyfikacja zgłoszeń, maili i opinii klientów, gdzie błąd łatwo wychwycić,
  • wewnętrzny czat lub wyszukiwarka w dokumentach na serwerze firmy, z klasyfikatorem Bielik Guard.

Słabe zastosowania: złożone rozumowanie, analiza prawna i strategia, programowanie, skany i wykresy (wersja w Ollamie przyjmuje tylko tekst) oraz wszystko, gdzie nie możesz sprawdzić faktów. Mały model częściej zmyśla, a mechanizm i sposoby weryfikacji opisujemy w tekście Halucynacje AI: skąd się biorą i jak je wyłapać.

Przykład z praktyki. Na szkoleniach Adama Bakalarza w ARiMR (edycje 2025 i 2026) Bielik był przykładem polskiego modelu open source jako argumentu suwerenności cyfrowej: model działa w infrastrukturze urzędu, a nie w zagranicznej chmurze. W instytucjach, które pracują na danych wrażliwych, taki argument często otwiera rozmowę o AI.

Uwaga na shadow AI. Adam Bakalarz bywał świadkiem sytuacji, w których pracownicy korzystali z AI na prywatnych kontach, bo firma nie dała im narzędzia ani zasad. Lokalny Bielik może być odpowiedzią na ten problem, ale tylko z jasną regułą, jakie dane wolno do niego wklejać. Więcej w tekście Shadow AI: gdy pracownicy używają AI na własną rękę.

Jeśli planujesz Bielika dla zespołu, zacznij od 20–30 prawdziwych zadań i porównaj go z narzędziem, którego już używacie. Dobór modelu do zadań i bezpieczne zasady pracy z AI ćwiczymy na szkoleniach z AI dla firm, a wdrożenie konkretnego procesu można omówić w ramach konsultacji.

Wszystkie teksty o modelach AI

Szerszy obraz rynku i zasady wyboru modelu znajdziesz w przewodniku po LLM, a instalację lokalnych modeli w poradniku o Ollamie. O innym otwartym modelu, który uruchomisz u siebie, piszemy w tekście DeepSeek: co to jest i czy jest bezpieczny dla Twoich danych. Pełna lista jest poniżej.

Komentarz Adama Bakalarza Trener AI, założyciel instytut.ai

Na co dzień pracuję w Claude, a Bielika w swojej pracy nie testowałem. Byłem jednak w Warszawie na konferencji poświęconej temu modelowi i wiem, że to niewielki model, który dobrze sprawdza się w różnych zadaniach.

Co to znaczy dla Ciebie

Bielik to najlepszy dziś polski model do uruchomienia u siebie: darmowy, z licencją pozwalającą na użycie w firmie i na tyle mały, że działa na zwykłym laptopie. Nie zastąpi czołowych modeli komercyjnych w trudnych zadaniach, ale do streszczeń, odpowiedzi na podstawie dokumentów i klasyfikacji tekstów po polsku często wystarczy. Zacznij od wersji 11B Q4_K_M w Ollamie lub LM Studio, przetestuj ją na jawnych tekstach z własnej pracy i dopiero potem zdecyduj, czy przenieść na nią zadania z danymi, których nie chcesz wysyłać do chmury. Teksty do publikacji sprawdzaj pod kątem gramatyki, bo to najsłabsza kategoria Bielika w rankingu PLCC.

Najczęstsze pytania

Czy Bielik AI jest za darmo?

Tak. Modele można bezpłatnie pobrać z Hugging Face lub Ollamy i uruchomić na własnym sprzęcie, a w aplikacji InPost Mobile czat z Bielikiem jest bezpłatny. Na chat.bielik.ai rozmawiasz po zalogowaniu na konto SpeakLeash. Przy uruchomieniu u siebie płacisz tylko za komputer lub serwer i prąd.

Kto stworzył Bielika?

Fundacja SpeakLeash, społeczność polskich specjalistów od AI, we współpracy z ACK Cyfronet AGH, który udostępnił superkomputery Athena i Helios. Bielik nie jest projektem rządowym; państwowym polskim modelem jest PLLuM.

Czy Bielika można używać w firmie?

Tak. Wersje v2 i v3 mają licencję Apache 2.0, która pozwala na użycie komercyjne. Wyjątkiem jest najstarszy Bielik 7B Instruct v0.1 z licencją niekomercyjną CC BY-NC 4.0.

Jak uruchomić Bielika lokalnie?

Najprościej w Ollamie poleceniem ollama run SpeakLeash/bielik-11b-v3.0-instruct:Q4_K_M albo w LM Studio, wyszukując wersję GGUF z profilu speakleash. Wersja 4-bitowa zajmuje 6,7 GB i działa na komputerze z 16 GB pamięci.

Czy Bielik jest lepszy od ChatGPT?

Nie w trudnych zadaniach. W rankingu wiedzy o polskim języku i kulturze PLCC Bielik 11B v3.0 ma 70,7 pkt, a GPT-6.1 Sol 96,8. Przewagą Bielika jest to, że działa za darmo na Twoim sprzęcie i dane nie trafiają do zewnętrznej firmy.

Czy Bielik działa na telefonie?

Najprościej przez aplikację InPost Mobile, gdzie model działa na serwerach. Na samym telefonie da się uruchomić tylko najmniejsze warianty, np. Bielika 1.5B (1,7 GB w wersji 8-bitowej), ale to model do prostych zadań.

Czytaj dalej

Zobacz też

Zobacz też

Przewodnik po temacie LLM, czyli duże modele językowe: jak działają i który model AI wybrać

Adam Bakalarz, założyciel instytut.ai
Autor

Adam Bakalarz

Szkoleniowiec AI · właściciel agencji NowoczesnyMarketing.pl · założyciel instytut.ai

Prowadzi agencję, w której ChatGPT, Claude i automatyzacje codziennie pracują dla klientów. Na szkoleniach i w kursach online uczy tego, co sam stosuje w pracy.

100+

firm na szkoleniach zamkniętych od 2025

21

kursów online

1 200+

zweryfikowanych opinii

50 000+

kursantów online