W skrócie
- Komisja Europejska przyjęła 10 listopada 2026 r. rozporządzenie wykonawcze (UE) 2026/2487 o piaskownicach regulacyjnych AI; opublikowano je 11 listopada, a w życie wchodzi 1 grudnia 2026 r.
- Małe i średnie firmy oraz startupy mają w piaskownicy pierwszeństwo i bezpłatny udział, a organ ma na decyzję o przyjęciu najwyżej 3 miesiące od kompletnego wniosku.
- Każde państwo UE musi mieć co najmniej jedną krajową piaskownicę do 2 sierpnia 2027 r.; w Polsce prowadzi ją KRiBSI, ale do 16 listopada 2026 r. nie ogłosiła naboru.
Stan na 16 listopada 2026
Co się stało: wspólne zasady piaskownic AI w całej Unii
Komisja Europejska przyjęła 10 listopada 2026 r. rozporządzenie wykonawcze (UE) 2026/2487, które ustala jednolite zasady zakładania, prowadzenia i nadzoru piaskownic regulacyjnych AI; dokument opublikowano w Dzienniku Urzędowym UE 11 listopada, a w życie wchodzi 1 grudnia 2026 r. Piaskownica regulacyjna to nadzorowane środowisko, w którym firma testuje system AI razem z regulatorem, zanim wprowadzi go na rynek. Podstawą jest art. 58 AI Act, a rozporządzenie obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach.
Najważniejsze zasady:
- MŚP i startupy mają pierwszeństwo, a podstawowe usługi (doradztwo, nadzór nad zgodnością z AI Act, nadzór testów w warunkach rzeczywistych, wsparcie oceny zgodności) dostają bezpłatnie; organ może doliczyć tylko wyjątkowe koszty uzgodnione w planie. Te same zasady opłat dotyczą organów i instytucji publicznych. Pozostałe firmy mogą płacić opłatę w wysokości pełnych kosztów, a firmy spoza UE muszą też wyznaczyć przedstawiciela w Unii.
- Kto może wejść: system jeszcze niewprowadzony do obrotu, system po istotnej modyfikacji albo taki, który stał się systemem wysokiego ryzyka. Wniosek można złożyć także w innym państwie niż to, w którym firma ma siedzibę.
- Decyzja o przyjęciu zapada najpóźniej 3 miesiące po kompletnym wniosku albo po terminie naboru, z prawem odwołania.
- Po wyjściu firma dostaje pisemne potwierdzenie i raport końcowy najpóźniej 45 dni roboczych po zakończeniu. Organy nadzoru i jednostki notyfikowane w całej UE mają je uwzględniać przy ocenie zgodności.
Czego udział nie daje: nie jest zgodą na sprzedaż produktu ani domniemaniem zgodności z AI Act, a raport nie zastępuje deklaracji zgodności UE. Ochrona przed karami wynika z art. 57 ust. 12 AI Act: kar administracyjnych za naruszenia AI Act się nie nakłada, jeśli uczestnik przestrzega planu i warunków udziału oraz w dobrej wierze stosuje się do wskazówek organu. Za szkody wyrządzone innym firma odpowiada dalej.
Polska: KRiBSI ma podstawę prawną, nabór jeszcze nie ruszył
Termin na co najmniej jedną krajową piaskownicę to 2 sierpnia 2027 r.: pierwotnie AI Act dawał czas do 2 sierpnia 2026 r., ale przesunął go Digital Omnibus, czyli rozporządzenie (UE) 2026/1744. W Polsce podstawę daje już ustawa o systemach sztucznej inteligencji z 3 lipca 2026 r. Piaskownicę ustanawia Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), udział trwa od 6 do 12 miesięcy, a o kwestie danych osobowych wypowiada się UODO. Uczestników wybiera konkurs ogłaszany w Biuletynie Informacji Publicznej KRiBSI.
Ustawa przewiduje opłaty: mikro, małe i średnie firmy nie płacą, samorządy najwyżej dwukrotność płacy minimalnej, a pozostali najwyżej czterokrotność; dokładne kwoty ma ustalić rozporządzenie ministra cyfryzacji, którego do 16 listopada 2026 r. nie ogłoszono. Jeśli nabór ruszy w 2027 r., przy płacy minimalnej 4 950 zł obowiązującej od 1 stycznia 2027 r. ustawowy limit dla dużej firmy wyniesie 19 800 zł (szacunek górnej granicy, nie kwota opłaty). Rozporządzenie UE daje jednak organom publicznym te same zasady co MŚP, czyli udział bez opłat poza wyjątkowymi kosztami, więc opłata dla samorządów z polskiej ustawy będzie wymagała pogodzenia z przepisami unijnymi.
Na stronie KRiBSI działają na razie dwie e-usługi: wniosek o opinię indywidualną i skarga na system AI (opisaliśmy je w tekście o skargach i opiniach KRiBSI). Do 16 listopada 2026 r. KRiBSI nie ogłosiła konkursu do piaskownicy. Nie należy go mylić z sierpniowym naborem, w którym Ministerstwo Cyfryzacji i CPPC przeznaczyły 35 mln zł na budowę centralnego portalu piaskownicy: to pieniądze na infrastrukturę, a nie konkurs dla firm. Pierwsze posiedzenie KRiBSI odbyła 28 października, a jej kontrole i kary opisaliśmy w tekście KRiBSI: kontrole w firmach.
Co to znaczy dla Ciebie
Jeśli budujesz albo wdrażasz system AI, który ocenia ludzi (kandydatów, klientów, pracowników) albo może zostać uznany za system wysokiego ryzyka, piaskownica to sposób, by sprawdzić go z regulatorem przed wejściem na rynek, zamiast liczyć na to, że nikt się nie przyczepi. Małe i średnie firmy nie zapłacą za udział (poza ewentualnymi wyjątkowymi kosztami uzgodnionymi z góry), ale muszą przygotować plan testów, harmonogram i zasady ochrony danych. Nie zakładaj, że udział zwalnia z oceny zgodności: daje dokumenty, które ją ułatwiają. Obserwuj Biuletyn Informacji Publicznej KRiBSI i wróć do tematu, gdy ogłosi pierwszy konkurs.Najczęstsze pytania
Co to jest piaskownica regulacyjna AI?
To nadzorowane środowisko, w którym firma testuje system AI razem z regulatorem przed wprowadzeniem go na rynek. Zasady w całej UE ustala rozporządzenie wykonawcze (UE) 2026/2487, które wchodzi w życie 1 grudnia 2026 r.
Ile kosztuje udział w piaskownicy AI w Polsce?
Według ustawy o systemach sztucznej inteligencji mikro, małe i średnie firmy nie płacą, samorządy płacą najwyżej dwukrotność płacy minimalnej, a pozostali najwyżej czterokrotność. Dokładne kwoty ma ustalić rozporządzenie ministra cyfryzacji, którego do 16 listopada 2026 r. nie ogłoszono. Rozporządzenie UE daje organom publicznym te same zasady co MŚP.
Kto prowadzi piaskownicę AI w Polsce?
Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI). Uczestników wybiera w konkursie ogłaszanym w swoim Biuletynie Informacji Publicznej; do 16 listopada 2026 r. pierwszego konkursu nie ogłosiła.
Źródła i data sprawdzenia
- EUR-Lex: rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2026/2487
- Komisja Europejska, AI Act Service Desk: art. 57 AI Act
- Sejm RP: ustawa o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003)
- KRiBSI: strona Komisji na gov.pl
Sprawdzono 16 listopada 2026
Czytaj dalej
Zobacz też
Zobacz też
Zobacz też
Zobacz też
- GUS: z AI korzysta 39,8% Polaków, a tylko 17,8% firm
- Phishing: co to jest, jak rozpoznać oszustwo i co zrobić po kliknięciu
- Microsoft Copilot: czym jest, ile kosztuje w Polsce i jak go wdrożyć w firmie
- Copilot Pro: co się z nim stało i czym go zastąpił Microsoft 365 Premium
- AI literacy: kompetencje AI w firmie i obowiązek z art. 4 AI Act
- AI a kontrola pracowników: monitoring, RODO i AI Act – co wolno pracodawcy
- AI a RODO: jakie dane wolno wkleić do ChatGPT i innych narzędzi
- Odpowiedzialność za AI: kto odpowiada, gdy system AI się pomyli
Zobacz też
- AI w medycynie: przykłady zastosowań, przepisy i jak zacząć w placówce
- Ustawa o systemach sztucznej inteligencji: KRiBSI, kontrole i kary (od 28 października 2026)
- Shadow AI: gdy pracownicy używają AI na własną rękę – ryzyka i co zrobić w firmie
- Deepfake: jak rozpoznać fałszywe wideo i zdjęcia tworzone przez AI
- AI literacy: kompetencje AI w firmie i obowiązek z art. 4 AI Act
- Oznaczanie treści AI: art. 50 AI Act w praktyce, z wzorami oznaczeń
- Prawa autorskie a AI: kto ma prawa do tekstu i grafiki z AI (listopad 2026)
- AI a RODO: jakie dane wolno wkleić do ChatGPT i innych narzędzi
- Odpowiedzialność za AI: kto odpowiada, gdy system AI się pomyli
Zobacz też
Najnowsze w temacie Prawo i AI Act
Przewodnik po temacie AI Act: co musi wiedzieć firma w Polsce (stan na listopad 2026)

