W skrócie
- 12 listopada 2026 r. cztery organizacje non-profit pozwały w San Francisco pięć firm AI: Anthropic, Google, Metę, OpenAI i SpaceXSI.
- Powodowie chcą zakazu budowy i wdrażania systemów AI mocniejszych niż dostępne dziś oraz zakazu, by AI samodzielnie prowadziła badania nad mocniejszą AI.
- W UE obowiązuje inne podejście: AI Act od 2 sierpnia 2025 r. nakłada obowiązki na dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia, ale nie zakazuje budowy mocniejszych.
Stan na 15 listopada 2026
Co się stało: pozew o zamrożenie rozwoju AI w pięciu firmach
12 listopada 2026 r. cztery amerykańskie organizacje non-profit złożyły w sądzie stanowym w San Francisco pozew, który ma zatrzymać rozwój najbardziej zaawansowanej AI w pięciu firmach. Powodami są Public Citizen, Heat Initiative, Irreplaceable Education Fund i Alliance for Secure AI, a pozwanymi Anthropic, Google, Meta, OpenAI i SpaceXSI, czyli dział AI firmy SpaceX. Sprawę opisują komunikat Public Citizen i komunikat Alliance for Secure AI, a także agencja AP.
Pozew opiera się na kalifornijskiej ustawie o nieuczciwej konkurencji (Unfair Competition Law). Powodowie twierdzą, że praktyki firm zagrażają zdrowiu i bezpieczeństwu publicznemu oraz cudzemu mieniu, na przykład systemom komputerowym. Ich pełnomocnik, były prokurator generalny New Jersey Matthew Platkin, dodaje, że firmy powodują uciążliwość publiczną (ang. public nuisance). Powodowie żądają dwóch rzeczy: zamrożenia rozwoju i wdrażania systemów AI mocniejszych niż te dostępne dziś oraz zakazu używania AI do samodzielnego prowadzenia badań nad mocniejszą AI, czyli tak zwanego rekurencyjnego samodoskonalenia.
„Każdą inną branżę rozliczamy, gdy jej produkty zagrażają bezpieczeństwu publicznemu, i firmy AI nie powinny być wyjątkiem” – mówi Brendan Steinhauser, szef Alliance for Secure AI. Według AP pozwane firmy nie odpowiedziały od razu na prośby o komentarz.
Kontekst: jak to wygląda w Polsce i UE
Pozew to dopiero wniosek powodów: żądanie nie obowiązuje, dopóki nie przyjmie go sąd, a polskich firm bezpośrednio nie dotyczy. Nawet gdyby sąd przychylił się do żądania w tej postaci, dotyczyłoby ono budowy i wdrażania modeli mocniejszych od obecnych, a nie modeli, które już działają.
Unia Europejska wybrała inną drogę. AI Act od 2 sierpnia 2025 r. nakłada obowiązki na dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia, a na dostawców największych modeli, uznanych za modele z ryzykiem systemowym, dodatkowo obowiązek oceny i ograniczania ryzyka oraz zgłaszania poważnych incydentów. Rozporządzenie nie zakazuje jednak budowy mocniejszych modeli. Za naruszenia Komisja Europejska może od 2 sierpnia 2026 r. nałożyć na dostawcę takiego modelu karę do 3% rocznego światowego obrotu albo 15 mln euro, w zależności od tego, która kwota jest wyższa.
Porównanie jest proste: amerykańscy powodowie chcą zatrzymać rozwój przez sąd, a UE wymaga od dostawców zarządzania ryzykiem i grozi karami pieniężnymi. W USA podobny kierunek co UE ma stanowe prawo Nowego Jorku, które wejdzie w życie 1 stycznia 2027 r.: pisaliśmy o nim przy RAISE Act w Nowym Jorku.
Co to znaczy dla Ciebie
Jeśli Twoja firma korzysta z ChatGPT, Claude, Gemini albo Mety AI, nic nie musisz zmieniać: pozew nie dotyczy dostępu do obecnych modeli. Nie przerywaj wdrożeń ani nie wstrzymuj umów z dostawcami z powodu samego pozwu. Wróć do tematu, gdy sąd wyda pierwsze postanowienie w tej sprawie. W UE ważniejszy dla Ciebie jest AI Act, bo to on określa, czego wymagać od dostawcy i jak używać AI w firmie; jeśli chcesz to uporządkować w zespole, pomogą w tym szkolenia AI dla firm.Najczęstsze pytania
Kto pozwał OpenAI, Anthropic i Google o zamrożenie AI?
Cztery organizacje non-profit: Public Citizen, Heat Initiative, Irreplaceable Education Fund i Alliance for Secure AI. Pozew złożyły 12 listopada 2026 r. w sądzie stanowym w San Francisco, a poza OpenAI, Anthropic i Google pozwane są też Meta i SpaceXSI.
Czy ChatGPT albo Claude przestaną działać przez ten pozew?
Nie. Powodowie żądają zakazu budowy i wdrażania systemów mocniejszych niż dzisiejsze, a nie wyłączenia obecnych. Do tego to dopiero wniosek, o którym zdecyduje sąd.
Czy AI Act zakazuje budowy mocniejszych modeli AI?
Nie. AI Act nakłada na dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia obowiązki, a na dostawców największych modeli dodatkowo ocenę i ograniczanie ryzyka oraz zgłaszanie poważnych incydentów. Za naruszenia przewiduje kary do 3% światowego obrotu albo 15 mln euro, w zależności od tego, która kwota jest wyższa.
Źródła i data sprawdzenia
- Public Citizen: komunikat o pozwie (12.11.2026)
- Alliance for Secure AI: komunikat o pozwie (12.11.2026)
- AP przez BNN Bloomberg: Advocacy groups sue AI giants to freeze new models
- EUR-Lex: rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act)
Sprawdzono 15 listopada 2026
Czytaj dalej
Zobacz też
Zobacz też
Zobacz też
Zobacz też
- GUS: z AI korzysta 39,8% Polaków, a tylko 17,8% firm
- Phishing: co to jest, jak rozpoznać oszustwo i co zrobić po kliknięciu
- Microsoft Copilot: czym jest, ile kosztuje w Polsce i jak go wdrożyć w firmie
- Copilot Pro: co się z nim stało i czym go zastąpił Microsoft 365 Premium
- AI literacy: kompetencje AI w firmie i obowiązek z art. 4 AI Act
- AI a kontrola pracowników: monitoring, RODO i AI Act – co wolno pracodawcy
- AI a RODO: jakie dane wolno wkleić do ChatGPT i innych narzędzi
- Odpowiedzialność za AI: kto odpowiada, gdy system AI się pomyli
Zobacz też
- AI w medycynie: przykłady zastosowań, przepisy i jak zacząć w placówce
- Ustawa o systemach sztucznej inteligencji: KRiBSI, kontrole i kary (od 28 października 2026)
- Shadow AI: gdy pracownicy używają AI na własną rękę – ryzyka i co zrobić w firmie
- Deepfake: jak rozpoznać fałszywe wideo i zdjęcia tworzone przez AI
- AI literacy: kompetencje AI w firmie i obowiązek z art. 4 AI Act
- Oznaczanie treści AI: art. 50 AI Act w praktyce, z wzorami oznaczeń
- Prawa autorskie a AI: kto ma prawa do tekstu i grafiki z AI (listopad 2026)
- AI a RODO: jakie dane wolno wkleić do ChatGPT i innych narzędzi
- Odpowiedzialność za AI: kto odpowiada, gdy system AI się pomyli
Zobacz też
Najnowsze w temacie Prawo i AI Act
Przewodnik po temacie AI Act: co musi wiedzieć firma w Polsce (stan na listopad 2026)

