Szkolenia AI dla firm Warsztaty na zadaniach Twojego zespołu: online 4–8 h albo stacjonarnie w całej Polsce Zobacz program →

TSUE: rzecznik generalny o Gemini i prawach wydawców prasy

Pierwsza sprawa o generatywną AI w TSUE. Rzecznik generalny mówi, kiedy odpowiedź czatbota może naruszać prawa wydawcy, a kiedy nie.

4 listopada 2026 · Adam Bakalarz
Ilustracja: waga sądowa, na jednej szali gazeta, na drugiej dymek czatbota

W skrócie

  • 3 listopada 2026 r. pierwszy rzecznik generalny TSUE Maciej Szpunar wydał opinię w sprawie C-250/25 Like Company przeciwko Google, pierwszej sprawie o generatywną AI przed Trybunałem.
  • Według opinii trenowanie modelu na tekstach prasowych co do zasady mieści się w wyjątku eksploracji tekstów i danych z art. 4 dyrektywy 2019/790, jeśli dostęp do tekstów był zgodny z prawem, a wydawca nie zastrzegł sprzeciwu w formie czytelnej maszynowo.
  • Odpowiedź czatbota może naruszać prawo wydawcy z art. 15 dyrektywy, gdy narzędzie obeszło paywall albo blokadę botów lub gdy powtarza charakterystyczną formę artykułu tak, że czytelnik nie musi sięgać do oryginału.

Stan na 4 listopada 2026

Co powiedział rzecznik generalny TSUE

Rzecznik generalny Trybunału Sprawiedliwości UE uznał, że czatbot taki jak Gemini może w pewnych sytuacjach naruszać prawa wydawców prasy, ale samo trenowanie modelu na artykułach co do zasady jest dozwolone. Opinię w sprawie C-250/25 wydał 3 listopada 2026 r. pierwszy rzecznik generalny Maciej Szpunar. To pierwsza sprawa dotycząca generatywnej AI, która trafiła do TSUE.

Spór zaczął się na Węgrzech. Like Company prowadzi portale z artykułami informacyjnymi i twierdzi, że Google w okresie od 13 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r., najpierw w Bardzie, a potem w Gemini, naruszył prawo pokrewne wydawcy prasy z art. 15 ust. 1 dyrektywy 2019/790. Przykładem jest streszczenie jednego z artykułów, w którym czatbot dopisał szczegóły nieobecne w oryginale. Węgierski sąd okręgowy dla okolic Budapesztu (Budapest Környéki Törvényszék) zadał TSUE cztery pytania: dwa o trenowanie modelu i dwa o odpowiedzi czatbota.

Pytania o trenowanie rzecznik proponuje uznać za niedopuszczalne, bo trenowanie modelu nie jest korzystaniem z publikacji prasowej w internecie, a nic nie wskazuje, że te artykuły w ogóle posłużyły do treningu. Pomocniczo dodaje, że trening co do zasady obejmuje wyjątek eksploracji tekstów i danych (TDM) z art. 4 dyrektywy, przede wszystkim pod dwoma warunkami: dostęp do tekstów był zgodny z prawem, a wydawca nie zastrzegł sprzeciwu w formie czytelnej maszynowo. Za taki sprzeciw opinia uznaje m.in. wpisy w robots.txt i Google-Extended. Gdy model może odtwarzać materiał treningowy, twórca modelu powinien też wykazać zabezpieczenia przed takim kopiowaniem.

Sedno opinii dotyczy odpowiedzi czatbota. Naruszenie jest możliwe w dwóch sytuacjach: gdy narzędzie sięgnęło po artykuł z obejściem paywalla lub blokady botów albo gdy odpowiedź powtarza formę wyrazu artykułu na tyle rozpoznawalnie, że czytelnik nie musi zaglądać do oryginału. Te same fakty opowiedziane innymi słowami nie są naruszeniem, ale sama parafraza nie chroni automatycznie, jeśli odpowiedź kopiuje strukturę i charakterystyczne ujęcia tekstu. Dostawca odpowiada, gdy takie użycie wynika z jego modelu biznesowego albo gdy nie wdrożył rozsądnych zabezpieczeń.

Co z tego wynika dla firm i wydawców w Polsce

Opinia nie jest wiążąca. Trybunał wyda wyrok później, a termin nie jest znany; sędziowie często idą za rzecznikiem, ale nie zawsze. Sam rzecznik ocenia, że w tej konkretnej sprawie roszczenie wydawcy raczej się nie obroni: portal nie miał technicznych blokad dostępu, a odpowiedź Gemini nie powtarzała formy artykułu. AI Act nie ma tu zastosowania, bo sporne zdarzenia miały miejsce przed jego wejściem w życie; ogólne zasady opisujemy w przewodniku AI Act.

Wyrok będzie wiązał sądy we wszystkich krajach UE, także w Polsce, bo dotyczy wykładni tej samej dyrektywy. Polska wdrożyła prawo pokrewne wydawców prasy nowelizacją prawa autorskiego, która weszła w życie 20 września 2024 r. Dla każdej firmy, która publikuje teksty (blog, poradniki, serwis branżowy), praktyczny wniosek jest taki: najpewniejszym sposobem zastrzeżenia, że treści nie mogą trafić do trenowania, jest zapis czytelny dla maszyn (robots.txt, Google-Extended); samo zdanie w regulaminie może nie wystarczyć. O tym, jak działa taki sygnał u OpenAI i Google, pisaliśmy w tekście o robots.txt.

Druga strona medalu dotyczy firm, które same używają AI do streszczania cudzych artykułów, np. w newsletterze czy raporcie dla klienta. Opinia rysuje granicę: fakty można przekazać własnymi słowami, ale kopiowanie charakterystycznych sformułowań artykułu w skali, która zastępuje lekturę oryginału, to ryzyko naruszenia.

Co to znaczy dla Ciebie

Jeśli prowadzisz serwis lub blog i nie chcesz, by Twoje teksty trafiały do trenowania AI, sprawdź plik robots.txt i ustawienia dla botów AI, bo opinia wprost uznaje zastrzeżenie czytelne maszynowo, a co do zdania w regulaminie nie przesądza. Jeśli Twój zespół streszcza w AI cudze artykuły na potrzeby klientów, ucz go przekazywać fakty własnymi słowami i podawać źródło, zamiast przeklejać sformułowania. Nie traktuj opinii jak wyroku: wróć do tematu, gdy TSUE wyda orzeczenie w sprawie C-250/25. Jeśli chcesz przeszkolić zespół z bezpiecznej i zgodnej z prawem pracy z AI, zobacz nasze szkolenia AI dla firm.

Najczęstsze pytania

Czy TSUE orzekł, że Gemini narusza prawa autorskie?

Nie. 3 listopada 2026 r. opinię wydał rzecznik generalny Maciej Szpunar, a opinia nie jest wiążąca. Wyrok w sprawie C-250/25 Trybunał wyda później.

Czy firma AI może trenować model na artykułach prasowych?

Według opinii rzecznika co do zasady tak, w ramach wyjątku eksploracji tekstów i danych z art. 4 dyrektywy 2019/790, jeśli dostęp do tekstów był zgodny z prawem, a wydawca nie zastrzegł sprzeciwu w formie czytelnej maszynowo, np. w robots.txt.

Kiedy odpowiedź czatbota może naruszać prawa wydawcy?

Według opinii wtedy, gdy narzędzie dotarło do artykułu z obejściem paywalla lub blokady botów albo gdy odpowiedź powtarza charakterystyczną formę artykułu tak, że czytelnik nie musi sięgać do oryginału.

Czytaj dalej

Zobacz też

Przewodnik po temacie AI Act: co musi wiedzieć firma w Polsce (stan na listopad 2026)

Adam Bakalarz, założyciel instytut.ai
Autor

Adam Bakalarz

Szkoleniowiec AI · właściciel agencji NowoczesnyMarketing.pl · założyciel instytut.ai

Prowadzi agencję, w której ChatGPT, Claude i automatyzacje codziennie pracują dla klientów. Na szkoleniach i w kursach online uczy tego, co sam stosuje w pracy.

100+

firm na szkoleniach zamkniętych od 2025

21

kursów online

1 200+

zweryfikowanych opinii

50 000+

kursantów online